نخست : سن نمو كه آن را سن آغازى مىنامند و اين مرحله تا نزديك سى سالگى است .
دوم : سن وقوف يا ركود « 46 » كه آن را سن جوانى « 46 » خوانند و تا مرز سى و پنج تا چهل سالگى ادامه دارد .
سوم : سن فرودى « 47 » كه با بقاء قوه قرين است و آن سن نوپيران « 47 » است و تا مرز شصت سالگى دوام دارد .
چهارم : سن فرودى كه با پيدايش ناتوانى قرين است و آن سن پيرى است تا پايان زندگى .
سن نمو پنج مرحله دارد :
1 - سن طفوليت ( بچگى ) و آن زمانى است كه نوزاد هنوز قدرت برخاستن و حركت دادن اندام را ندارد .
2 - سن صباوت ( خردسالى ) كه در آن طفل پا مىگيرد ولى هنوز استوار نيست و آن زمانى است كه هنوز افتادن دندانها ( شيرى ) و روئيدن دندانها ( دائمى ) شروع نشده است .
3 - سن نشو و نما كه مرحلهاى است بعد از نيرو گرفتن و رويش دندانها و پيش از بلوغ .
4 - سن نوجوانى و آن تا زمانى است كه جوش در صورت ظاهر مىشود .
5 - سن جوانى كه بعد از نوجوانى است تا زمانى كه نمو متوقف مىگردد .
مزاج در مراحل پنجگانه
خردسالان ( از روز تولد تا دوران جوانى ) از لحاظ گرمى مزاج نزديك به حالت معتدل و از لحاظ رطوبت مزاج از حد معتدل پا فراتر نهادهاند . نظريه اطباء پيشين درباره گرممزاجى خردسالان و جوانان باهم اختلاف دارد .
برخى برآنند كه گرمى مزاج خردسالان بيشتر است و به اين جهت نمو آنها سريعتر انجام مىگيرد و اعمال طبيعى زيستى از قبيل اشتها و هضم بيشتر است و تداوم زيادترى دارد و علاوه بر آن حرارت غريزى كه ناشى از مايع منى است در مرحله خردسالى به منشاء نزديكتر و مجتمعتر است . « 48 »
هامش
( 46 ) - نسخه انگليسى : من كمال( Maturity )( 47 ) - نسخه انگليسى : ميانسالى( Middle age )( 48 ) - نسخه انگليسى : و علاوه بر آن ، حرارت غريزى كه اساسا از منى ناشى مىشود تا حدودى از افرادى كه در من كمال هستند تازهتر و افزونتر است .