مسأله 1732 - اگر حاكم شرع حكم كند كه أول ماه است ، كسى هم كه تقليد أو
را نمى كند ، بايد به حكم أو عمل نمايد . ولى كسى كه مى داند حاكم شرع اشتباه
كرده ، نمى تواند به حكم أو عمل نمايد .
مسأله 1733 - أول ماه با پيشگويى منجمين ثابت نمى شود . ولى اگر انسان از
گفته آنان يقين پيدا كند ، بايد به ان عمل نمايد .
مسأله 1734 - بلند بودن ماه يا دير غروب كردن آن ، دليل نمىشود كه شب
پيش شب أول ماه بوده است .
مسأله 1735 - اگر أول ماه رمضان براي كسى ثابت نشود وروزه نگيرد ،
چنانچه دو مرد عادل بگويند كه شب پيش ماه را ديدهايم ، بايد روزه آن روز را
قضاء نمايد بلكه يك نفر هم بگويد بايد قضاء نمايد .
مسأله 1736 - اگر در شهري أول ماه ثابت شود براي مردم شهرهاى ديگر نيز
ثابت مى شود ، چه دور باشند ، چه نزديك ، در أفق متحد باشند يا نه در صورتي كه
در شب مشترك باشند ولو به اينكه أول شب يكى آخر شب ديگرى باشد .
مسأله 1737 - أول ماه به تلگراف ثابت مى شود چه دو شهري كه از يكى به
ديگرى تلگراف كرده اند ، نزديك يا هم أفق باشند وچه نباشند اگر انسان بداند كه
تلگراف از روى حكم حاكم شرع يا شهادت عادل يا از راه ديگرى بوده كه شرعا
معتبر است .
مسأله 1738 - روزى را كه انسان نمى داند آخر رمضان است يا أول شوال ،
بايد روزه بگيرد . ولى اگر پيش از مغرب بفهمد كه أول شوال است بايد افطار
كند .
مسأله 1739 - اگر زندانى نتواند به ماه رمضان يقين كند ، بايد به گمان عمل
نمايد واگر آن هم ممكن نباشد ، هر ما هي را كه روزه بگيرد صحيح است به
شرطي كه يقين نكند آن ماه مقدم بر رمضان است ولى بايد بعد از گذشتن يازده ماه
از ما هي كه روزه گرفته ، دو باره يك ماه روزه بگيرد .
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 297
مساهمون: السيد محمد صادق الروحاني
ص٢٩٧