تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 867

مساهمون:

ص٨٦٧
خاندان پيمبر است . بالاتر از آن ، كلمهء « انما » ويژگى دادن را مىرساند ، و از آن بر مىآيد ، كسان ديگرى كه خداوند مىخواهد پليد نباشند ، در اين آيه چيزى از آنان گفته نشده است ، و ما اين سخن را در گذشته‌ها آشكار كرديم . پس اگر بگويند : آيا چنين نيست كه روا مىدارند ، ميان گروه مسلمانان كسانى باشند ، كه از بيراهه رفتن و پوشيده‌كارى در انديشيدن بازداشته شده باشند ، و چگونه مىشود آيه به كسانى كه نام برديد ، ويژگى يافته باشد ؟ خواهيم گفت : آنچه آيه در آن آشكار است ، از ميان همهء كسانى كه تكليف مىشوند ، اين ويژگى را براى آنان فراهم مىكند ؛ زيرا بيشتر تكليف‌شدگان بر اين گونه نيستند . بالاتر از آن ، پيمبر - درود خداوند بر او و خاندانش بادا - از خداوند برتر از همه چيز خواستار شد ، كه آنان را پاكيزه گرداند ، و پليدى از ايشان ببرد ، و از او خواستار نشد ، كه چنين كارى را بخواهد ، هرچند از او سر نزند ، پس آيه برابر با آنچه او خواستار شد فرود آمد و برآورده شدن خواستارى او را نشان داد و آيه بايد جز آنچه ما گفتيم ، نرساند . و اگر آنچه را كه گفتيم نمىرسانيد ، ام السلمه در آغاز خواستار نمىشد كه او هم ميان گليم درآيد ؛ زيرا خواستن اين كه مردم پليد نباشند ، و چيز ديگرى سر نزند ، همگانى است ؛ و ام السلمه چون دريافت ، كه آنان را بزرگ مىدارند ، خواستار آن شد . اكنون كه ثابت شد ، از آيه بر مىآيد كسانى كه خداوند خواست آنها را از پليدىها پاك و پاكيزه گرداند ، از بيراهه رفتن و پوشيده‌كارى در انديشه كردن باز داشته شده‌اند ، از همين آگاه مىشويم ، كه هيچ يك از زنان پيمبر در آنان نبودند ؛ زيرا از كسانى نبودند ، كه از آنچه گفتيم بازداشته شده باشند . و نيز هيچ گفتگوئى نيست ، كه فاطمه - درود بر او بادا - ناگزير براى بازگرداندن فدك به او خواهانى كرد ، و از اين بيرون نيست ، كه يا باور كرده بود ، آنچه را خواهانى مىكند ، بايد بپذيرند و به او واگذار كنند ؛ و يا مىدانست چنين