خداوند برتر از همه مىرساند ، و يا در چيزهائى است كه از او نمىرساند .
اما دروغ گفتن در چيزهائى كه از سوى خداوند ، به مردم مىرساند ، بر او روا نمىباشد ؛ زيرا آن نشان كه معجز است ، از پيام دروغ رساندن جلوگيرى مىكند ؛ زيرا او مىگويد ، پيام از خداوند مىآورم ؛ و خداوند با آن نشان كه معجز است گفتارش را استوار مىكند ؛ پس به مانند اين است كه خداوند ، به او بگويد ، تو راستگو هستى ، و اگر او راست نگويد ، گفتن اين سخن از خداوند ، بد است ؛ زيرا راستگو نماياندن كسى كه دروغ به خدا مىبندد ، بد است ؛ و براى خداوند برتر از همه چيز ، روا نمىباشد .
و از دروغ گفتن در سخنانى كه از سوى خداوند ، نباشد ، و از همهء كارهاى بد ، آنان را دور مىدانيم ؛ زيرا روا دانستن سر زدن هرگونه گناهى از آنان ، مردم را از پذيرفتن سخنشان مىرماند . و روا نيست ، خداوند برتر از همه چيز پيمبرى برانگيزاند ، و ما را وادارد ، از او پيروى كنيم ، و او داراى صفتى باشد ، كه مردم از او برمند .
و براى همين است كه ، خداوند برتر از همه چيز ، پيمبران را از خوى پست و بيمارىهاى رماننده ، و از تندخوئى و درشتى كردن ، دور داشته است ؛ زيرا همهء اينها در گذران پيوسته و هميشگى كارها ، رماننده مىباشند .
از رماننده بودن اينها ، نمىخواهيم بگوئيم ، هيچكس ، سخن آنان را نمىپذيرد ؛ پس كسى نمىتواند بگويد آنان كه ، روا مىدارند ، از پيمبر گناه سر بزند ، خودشان سخن پيمبران را مىپذيرند ؛ و اين سخن از آنرو گفتنى نيست ، كه ما از رميدن مردم ، از آنان اين را مىخواهيم ، كه با سر زدن گناه ، نزديك مىشود ، سخنانشان را نپذيرند ؛ اما چنين نيست ، كه هرچيزى كسى را از كارى روگردان كند ، آن كار از او سر نزند ؛ آنچنان كه هركارى كسى را به انجامدادن كار ديگر بخواند ، چنين نيست كه آن كار ، بايد از او سر بزند ؛ آيا نمىبينى گشادهروئى كردن پيش مهمان ، او را به آمدن براى خوردن غذا مىخواند ؛ و بسا باشد نيايد . و چين بر ابرو ، فكندن ، در روى مهمان ، از آمدن روگردانش مىكند ؛ و بسا باشد ، با ترش
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 703
مساهمون: الشيخ الطوسي
ص٧٠٣