چنين به نظر مىرسد كه اين روايت را ، هيچ كدام از مورخان ، جز اين سه تن و واقدى كه دوتايشان از او نقل مىكنند ، نقل نكرده است .
گفته ابن اثير در صدر اين روايت : « و گفته شده است » و سخن طبرى : « واقدى پنداشته است » ناظر بر عدم اطمينان آنان به اين پندار است و موجب تضعيف اين روايت مىگردد . به ويژه آنكه آنها هر دو در تاريخهايشان نقل كردهاند كه پيش از خروج امام حسين از مدينه عبدالله بن عمر در آنجا بود . « 1 »
همچنين اين روايت با نقل مشهورى كه به ويژه حاكى از حضور عبدالله بن عباس هنگام ورود امام حسين به مكّه در آن شهر است ، مخالفت دارد . از روايتهاى مشهور نقل دينورى در اخبار الطوال است كه مىگويد : « اما عبدالله بن عباس ، چند روز پيش از اين به مكّه رفته بود » . « 2 » ابن اعثم به نقل از خوارزمى گويد : حسين عليه السلام باقيمانده ماه شعبان و ماههاى رمضان ، شوال و ذىقعده را در مكّه ماند ؛ و عبدالله بن عباس و عبدالله بن عمر نيز در اين هنگام در مكّه بودند . « 3 »
از اين گذشته ، اين روايت با اعتقاد بيشتر مورخان دو مذهب مبنى بر اين كه عبدالله بن زبير پيش از امام حسين عليه السلام به مكّه رفت مخالف است . چرا كه ابن زبير در تاريكى همان شبى كه وليد بن عتبه خواستار بيعت وى با يزيد شد ، از شهر بيرون رفت . ميان بيرون رفتن او و بيرون رفتن امام حسين عليه السلام دو شب فاصله است . از اين گذشته ابن زبير از شاهراه كناره گرفت ، در حالى كه امام حسين عليه السلام بر پيمودن آن پاى فشرد . اين خود دلالت دارد بر اين كه اين دو در هيچ يك از منزلهاى ميان راه باهم يكجا جمع نشدهاند . به ويژه آن كه ابن زبير راه مكّه را همانند فراريان پيمود ، به طورى كه 81 سوار از غلامان بنىاميه او را دنبال كردند ولى به او نرسيدند و باز گشتند . « 4 »
هامش
( 1 ) - الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 17 ؛ تاريخ الطبرى ، ج 4 ، ص 253 - 254 .
( 2 ) - اخبار الطوال ، ص 228 .
( 3 ) - مقتل الحسين ، خوارزمى ، ج 1 ، ص 190 .
( 4 ) - ر . ك . الارشاد ، ص 222 .