و هشت آن است كه خداوند بينايى يعقوب عليه السّلام را به او بازگرداند . بيست و نه آن است كه خداوند ادريس عليه السّلام را به جايگاهى بلند فراز داشت . سى آن است كه فرمود :
وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً
« 1 » . پنجاه همان پنجاه روز است كه در بارهاش فرمود :
كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ
« 2 » . شصت زمين است كه شصت ريشه دارد و مردم هستند كه از شصت رنگ آفريده شدهاند . هفتاد آن است كه فرمود :
وَ اخْتارَ مُوسى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلًا
« 3 » . هشتاد اشاره به حكم ميگسار است كه او را - پس از اعلام حرمت شراب - هشتاد تازيانه زنند . نود و نه نيز اشاره به اين است كه فرمود :
إِنَّ هذا أَخِي لَهُ تِسْعٌ وَ تِسْعُونَ نَعْجَةً
« 4 » . صد نيز آن است كه فرمود :
الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ
« 5 » .
ابن سلام گفت : اى محمد ، راست گفتى . اينك مرا از اين بياگاهان كه آدم چگونه و از چه چيز آفريده شد ؟
فرمود : بارى ، خداوند كه پاك و پيراسته است و نامهايش بلند است و خدايى جز او نيست آدم را از خاك ، خاك را از كف روى آب ، كف را از موج ، موج را از دريا ، دريا را از ظلمت ، ظلمت را از نور ، نور را از حرف ، حرف را از آيه ، آيه را از صورت ، صورت را از ياقوت ، ياقوت را از « كن » و « كن » را از « لا شىء » آفريد .
گفت : اى محمد ، راست گفتى . پس مرا بگوى كه هربنده را چند فرشته است .
فرمود : هر انسانى را دو فرشته است : فرشتهاى در سمت راستش و فرشتهاى در سمت چپش . آنكه در سمت راست است كردارهاى نيك را مىنويسد و آنكه در سمت چپ است كردارهاى بد را .
پرسيد : نشستنگاه آن فرشتگان كجاست ؟ و قلم ، دوات و لوح آنها كدام است ؟
فرمود : نشستنگاه آنها دو شانهء انسان ، قلم آنها زبان انسان ، دوات آنها حلق انسان ، مدادشان آب دهان او و لوح آنها سينهء او است . اعمال او را تا زمان مرگ مىنويسند و خداوند
هامش
( 1 ) . اعراف / 142 : و با موسى سى شب وعده گذاشتيم و آن را با ده شب ديگر تمام كرديم تا آنكه وقت معين پروردگارش در چهل شب به سر آمد .
( 2 ) . معارج / 4 : روزى كه مقدارش پنجاه هزار سال است .
( 3 ) . اعراف / 155 : موسى از ميان قوم خود هفتاد مرد برگزيد .
( 4 ) . ص / 23 : اين برادر من است او را نود و نه ميش است .
( 5 ) . نور / 2 : به هرزن زناكار و مرد زناكارى صد تازيانه زنيد .