و در صورت نخست عقل از سه حال بيرون نيست :
1 - يا استعداد محض است و هيچ فعليتى ندارد ( عقل هيولانى ) ؛
2 - و يا در عين حال كه علومى را بالفعل واجد است ، استعداد اكتساب نظريات را دارد ( عقل بالملكه ) ؛
3 - و يا آنكه بديهيات و نظريات هر دو در وى فعليت يافته است و استعداد او ، استحضار علومى است كه آنها را از پيش كسب كرده است ( عقل بالفعل ) . « 1 »
پاورقی
( 1 ) . ر . ك : شرح منظومه ، طبيعيات ، غررٌ فىالعقل النظرى والعقل العملى