388 . نيّت
1780 - نقش نيّت در عمل
6303 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى مردم ! جز اين نيست كه اعمال به نيّتهاست و در حقيقت براى هر كس آن چيزى است كه نيّت مىكند . پس هركه هجرتش براى خدا و رسول او باشد ، به سوى خدا و رسول او هجرت كرده است و هركه هجرتش براى رسيدن به چيزى از دنيا يا ازدواج كردن با زنى باشد ، هجرتشبه سوى همان چيزى است كه به نيّت آن هجرت كرده است .
6304 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله - هنگامى كه على عليه السلام را با فرماندهى سپاهى روانهء جنگ كرد و مردى به برادر خود گفت : با ما در سپاه على به جنگ بيا شايد غلامى يا چهارپايى يا چيزى كه به دردمان بخورد به دست بياوريم - فرمود : جز اين نيست كه اعمال به نيّتهاست و براى هركس همان چيزى است كه نيّتش را دارد . پس هركه براى تحصيل آنچه نزد خداست بجنگد ، بىگمان اجرش با خداست و هركس براى رسيدن به متاع دنيا يا به نيّت عقالى ( زانوبند شتر ) بجنگد ، او را [ نصيب و پاداشى ] جز همان چه برايش جنگيده است ، نباشد .
6305 امام على عليه السلام : نيّت ، شالودهء كار است .
6306 امام زين العابدين عليه السلام : عمل جز به نيّت نيست .
6307 امام صادق عليه السلام : هيچ بدنى در انجام آنچه نيّتِ بر آن قوى باشد ، ناتوان نيست .
1781 - نقش نيّت در قيامت
6308 الكافى : امام صادق عليه السلام فرمود : دوزخيان در حقيقت بدان سبب در آتش جاويدان مىشوند كه نيّت آنها در دنيا اين بوده كه اگر در آن جاويدان باشند براى هميشه خدا را نافرمانى كنند و بهشتيان در حقيقت بدان سبب در بهشت جاويدان مىمانند كه نيّت آنها در دنيا اين بوده كه اگر در آن باقى بمانند براى ابد خدا را اطاعت كنند . پس جاودانگى هر دو گروه به سبب نيّتهاست . حضرت سپس آيهء « بگو : هر كس فراخور خويش عمل مىكند » « 1 » را تلاوت كرد و فرمود : يعنى بر پايهء نيّت خود .
6309 امام صادق عليه السلام : خداوند در روز قيامت مردم را مطابق نيّتهايشان محشور مىكند .
1782 - پاداش نيّت خوب
6310 كنز العمّال : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : افرادى را در مدينه باقى گذاشتيم كه هيچ وادىاى را نپيموديم و بر هيچ تپهاى بالا نرفتيم و در هيچ سراشيبى قدم نگذاشتيم ، مگر اينكه آنان نيز با ما بودند . عرض كردند : چگونه با ما هستند ، در حالى كه حضور پيدا نكردند ؟ فرمود : نيّتهايشان [ با ماست ] .
6311 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى ابوذر ! قصد كار نيك كن هر چند انجامش ندهى ، تا از غافلان نوشته نشوى .
6312 امام على عليه السلام : نيّت خوب ، خود يك عمل است .
6313 نهج البلاغة : امام على عليه السلام به مردى كه دوست داشت برادرش نيز مىبود تا پيروزى خدا بر دشمنانش را در جنگ جمل ببيند فرمود : آيا دل برادرت با ماست ؟ عرض كرد : آرى . حضرت
هامش
( 1 ) . إسراء ، آيهء 84 .