347 . تكليف
1610 - توصيف تكليف الهى
5566 امام على عليه السلام : بدانيد كه آنچه بدان مكلّف شدهايد ، اندك و ثوابش بسيار است . اگر براى ستم و تجاوز كه خداوند از آنها نهى فرموده است كيفرى ترسناك هم نبود ، باز پاداش خوددارى از آنها چندان بزرگ است كه در ترك آنها بهانهاى نيست .
5567 امام على عليه السلام : خداوند سبحان ، بندگانخود را فرمان داده است ، حال آنكه آنان مختارند و بازشان داشته است براى اين كه به آنان هشدار داده باشد و تكليف آسان فرموده و تكليف دشوار نداده است و كار اندك را پاداش فراوان مىدهد ، نه با زور نافرمانى مىشود و نه با اكراه و اجبار فرمانبرى . پيامبران را از سر بازيچه نفرستاد و براى بندگان بيهوده كتاب آسمانى نازل نكرد و آسمانها و زمين و آنچه را ميان آنهاست به باطل نيافريد « اين گمان كسانى است كه كفر ورزيدند . پس واى بر كافران از آتش » .
1611 - خداوند كسى را جز به اندازهء توانش تكليف نمىكند
قرآن :
« خداوند ، هيچ كس را جز به اندازهء توانايىاش تكليف نمىكند . آنچه [ از خوبى ] به دست آورده به سود او ، و آنچه [ از بدى ] به دست آورده به زيان اوست » .
حديث :
5568 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : [ تكليف و مسؤوليت نسبت به ] نُه خصلت ، از امّت من برداشته شده است : خطا ، فراموشى ، آنچه نمىدانند ، آنچه توانش را ندارند ، آنچه بدان ناچارند ، آنچه به زور بدان وادار مىشوند ، فال بد زدن ، وسوسهء تفكّر در آفرينش و حسادت تا زمانى كه به زبان يا دست ، آشكار نشود .
5569 امام صادق عليه السلام : بندگان ، جز به كمتراز توانشان فرمان داده نشدهاند . پس ، هر چيزى كه مردم به انجام آن مأمور شدهاند ، توانايى آن را دارند و آنچه كه در توانشان نيست ، از عهدهء آنان برداشته شده است .