307 . توانگرى
1443 - توانگرى و سركشى
قرآن :
« نه چنين است ، همانا انسان سركشى مىكند ، هرگاه كه خويشتن را توانگر بيند » .
حديث :
4863 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : شيطان گفت : آدم ثروتمند هرگز از چنگ من خلاصى ندارد و او را به يكى از اين سه چيز گرفتار مىكنم : يا مال و ثروت را در نظر او مىآرايم كه در نتيجه ، از پرداخت حقوق مالى خويش ، خوددارى مىورزد يا راههاى مصرف آن را برايش آسان مىكنم كه در نتيجه ، آنها را به ناحق خرج مىكند و يا مال و ثروت را محبوب او مىگردانم كه در نتيجه ، آن را از راههاى ناروا به دست مىآورد .
4864 امام على عليه السلام - در وصف شگفتترين عضو انسان ؛ يعنى دل - فرمود : اگر به ثروتى برسد ، توانگرى او را ياغى مىكند و اگر مصيبتى به دو رسد ، بيتابى رسوايش مىگرداند .
4865 امام صادق عليه السلام : مرد ثروتمندى با لباسهايى نو و پاكيزه خدمت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آمد و كنار آن حضرت نشست . پس از او مردى تهيدست با جامههاى ژوليده و چركين وارد شد و كنار آن ثروتمند نشست . مرد ثروتمند جامهء خود را از زير ران او كشيد و جمع كرد . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به او فرمود : ترسيدى كه چيزى از فقر او به تو رسد ؟
عرض كرد : نه . فرمود : ترسيدى از دارايى تو چيزى به او رسد ؟ عرض كرد : نه . فرمود :
ترسيدى لباست را كثيف كند ؟ عرض كرد : نه .
فرمود : پس چرا اين كار را كردى ؟ عرض كرد :
اى پيامبر خدا ! من همدمى ( شيطانى ) دارم كه هر كار زشتى را در نظرم زيبا جلوه مىدهد و هر كار خوبى را برايم زشت نمايش مىدهد . اكنون نصف مال خود را به اين مرد بخشيدم . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به آن مرد تهيدست فرمود : تو مىپذيرى ؟ عرض كرد : نه . مرد ثروتمند به او گفت : چرا ؟ ! گفت : مىترسم حالتى كه به تو راه يافت ، به من هم راه يابد !
1444 - توانگرى و پرهيزگارى
قرآن :
« آيا تو را تنگدست نيافت ؟ و توانگرت گردانيد » .
حديث :
4866 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : توانگرى نيكوياورى است براى تقواىِ خداوند متعال .
4867 امام صادق عليه السلام : از خداوند توانگرى و تندرستى در دنيا ، و آمرزش و بهشت در آخرت را بخواهيد .
ر . ك : دارايى ، باب 1683 ؛ دنيا ، باب 705 .
1445 - معناى توانگرى
4868 امام على عليه السلام : هيچ گنجى سرشارتر از قناعت نيست .
4869 امام على عليه السلام : هيچ ثروتى چون خرد نيست .
4870 امام زين العابدين عليه السلام : چشم اميد از مردم بركن ؛ زيرا كه اين عين توانگرى است .