3351 امام على عليه السلام : ترديد ( شبهه ) به خود راه ندهيد كه گرفتار شكّ مىشويد ، « 1 » و شك نكنيد كه به كفر گرفتار مىآييد ، و به نفْسهاى خود رخصت ندهيد كه در اين صورت [ در دين ] سهل انگار مىشويد .
1060 - آثار و ثمرات شكّ
3352 امام على عليه السلام : شكّ ، ايمان را بر باد مىدهد .
3353 امام على عليه السلام : شكّ ، نور دل را خاموش مىكند .
3354 امام على عليه السلام : ثمرهء شكّ ، سرگردانى است .
ر . ك : يقين ، باب 1914 .
1061 - آنچه شكّ را مىزدايد
3355 امام على عليه السلام : با انديشيدن پياپى ، شكّ ناپديد مىشود .
3356 امام على عليه السلام : در شگفتم از كسى كه آفرينش خدا را مىبيند و با اين حال در [ وجود ] او شكّ دارد !
3357 امام على عليه السلام : هيچ مخلصى دچار شبه نشد ، و هيچ يقينمندى شكّ نكرد .
1062 - شاخههاى شك
3358 امام على عليه السلام : شك چهار شاخه دارد : جدال كردن ، ترس ، سرگردانى ، و تن دادن . كسى كه جدال كردن را عادت خويش گرداند ، شب او صبح نشود ، و كسى كه از آنچه رو يا رويش هست ، بترسد به عقب برگردد ، و كسى كه در [ عالم ] ترديد و تشويش سرگردان ماند پايمال سُمهاى شياطين شود ، و كسى كه به هلاكت دنيا و آخرت تن دهد در هر دو سراى هلاك گردد .
223 . شهادت ( 1 ) « گواهى دادن »
1063 - گواهى عادلانه
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! براى خدا به داد برخيزيد و به عدالت گواهى دهيد . دشمنى با گروهى ديگر وادارتان نكند كه عدالت نورزيد . عدالت ورزيد كه آن به تقوا نزديكتر است و از خدا بترسيد كه خدا به هر كارى كه مىكنيد آگاه است » .
3359 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : من عادل هستم و جز شهادت عادلانه نمىدهم .
3360 امام على عليه السلام : عدالت ، روح شهادت دادن است .
1064 - ترغيب به گواهى دادن
قرآن :
« و براى خدا شهادت را [ به راستى ] ادا كنيد » .
« و شاهدان چون [ به شهادت دادن ] فرا خوانده شوند نبايد خوددارى كنند » .
حديث :
3361 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه براى زنده كردن حقّ يك نفر مسلمان شهادت حقّ بدهد ، روز قيامت در حالى آورده مىشود كه نور چهرهاش تا چشم كار مىكند ديده مىشود و خلايق او را به نام و نسب مىشناسد .
3362 امام صادق عليه السلام - نيز دربارهء همين آيه - فرمود :
هرگاه فردى براى شهادت دادن دعوت شد ، سزاوار نيست بگويد : من براى شما شهادت نمىدهم .
هامش
( 1 ) . در شرح مولى محمّد صالح مازندرانى بر اصول كافى ، ذيل اينحديث ، آورده است : ارتياب به معناى تشويش و اضطراب ، سوء ظن و بد گمانى ، و به معناى شكّ آمده است . و شايد مراد اين باشد كه خويشتن را به واسطهء انديشيدن در شبهات و تخيّلاتى كه معارض حق هستند ، دچار تشويش و اضطراب فكرى نكنيد زيرا اين امر به شك كردن در حق مىانجامد . وجوه ديگرى نيز ذكر كرده است كه علاقهمندان را به كتاب ياد شده ارجاع مىدهيم .