پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۶ — صفحه 83

پدیدآورندگان:

ص۸۳
زهير گويد :
و فارقتك برهن لا فكاك له * يوم الوداع فامسى الرّهن قد غلقا

و جدا شد از تو بگرو و رهنى كه نيست آزادى براى او روز وداع پس شام نمود قلب او در حالى كه بسته و گرفته بود پس همين طور اين گروه گمراهان برهنى گرفته شدند كه نجاتى براى آن نيست . و كسب آن هر چيزيست كه به آن جلب مىشود نفع و سودى و يا دفع مىشود به آن زيان و ضررى و داخل مىشود در آن فعل و عدم فعل . آن گاه استثناء و جدا فرمود خداى سبحان اصحاب و ياران راست ( راستگرايان را ) فرمود ( إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ ) مگر ياران راست ، و ايشان كسانى هستند كه كتابهايشان بدست راستشان داده مىشود . و برخى گفتند ايشان افرادى هستند كه از دست و طرف راست ميروند . قتاده گويد : همهء مردم در بند و گرفتارند مگر اصحاب يمين ( راستگرايان ) و ايشان آنهايى هستند كه گناهى بر ايشان نيست پس ايشان براى خودشان مباركند . حسن گويد : آنها مؤمنين و گرويدگانند كه مستحقّ ثواب ميباشند . ابن عبّاس گويد : ايشان فرشتگانند ، حضرت باقر عليه السّلام فرمود : ما و پيروان ما اصحاب يمين هستيم ( فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ ) يعنى ميپرسند بعضى از آنها از بعضى ديگر و گفته‌اند . پرسش ميكنند ( عَنِ الْمُجْرِمِينَ ) از گناهكاران يعنى از حالشان و گناهانشان كه مستحقّ آتش دوزخ شدند بسبب آن . ( ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ ) چه چيز شما را به آتش دوزخ و سقر كشانيد . و اين سؤال توبيخ و سرزنش بهشتيان بدوزخيان است . يعنى اهل بهشت آگاه ميشوند بر اهل دوزخ پس ميگويند بايشان چه چيز شما را در آتش انداخت .