اعراب :
( نَذِيراً لِلْبَشَرِ )
را اختلاف كردهاند در جهت نصب آن برخى گفتهاند منصوبست بنا بر حاليت و آن اسم فاعلست به معناى منذر ، و ذو الحال ضمير در
لَإِحْدَى الْكُبَرِ
كه بر ميگردد بهايى كه در كلمه ( انّها ) است و آن كنايه از آتش است پس معنايش اينست . كه آن هر آينه بزرگ است در حال انذار و ترسانيدن و البتّه ذكر كرده براى اينكه معنايش معناى عذاب و شكنجه است و جايز است كه تذكير باشد بنا بر قول آنان كه ميگويند : امرأة طالق . يعنى صاحب طلاق و همچنين است نذير به معناى صاحب انذار . و بعضى گفته حال و متعلّق به اوّل سوره است پس مثل اينست كه گفته است يا ايّها المدثّر قم نذيرا للبشر فانذر اى جامه به خود پيچيده برخيز در حالى كه ترساننده آدميانى پس بترسان و بعضى گفتهاند كه نذير در اينجا به معناى انذار و تقديرش انذارا للبشر است پس منصوب است بنا بر مصدريت براى اينكه وقتى گفت
( إِنَّها لَإِحْدَى الْكُبَرِ )
دلالت نمود بر اينكه آن حضرت انذار فرمود آنها را انذار كردنى و قول او كه فرمود ( معرضين ) منصوبست بنا بر حاليّت از آنچه در لام . قول او سبحانه
( فَما لَهُمْ )
از معناى فعل و تقدير آن يعنى ثابت شد براى ايشان كه اعراض كننده بودند از تذكره و گويا كه آنان گور خران وحشى فرار كنندهاند جمله در موضع حال است از معرضين و آن حال از حال و يا حال بعد از حال است يعنى شباهت بگور خران دارند .
تفسير :
سپس خداوند سبحان سوگند خورد بر بزرگى آنچه از و عيد ياد فرموده پس گفت
( كَلَّا )
يعنى حقّا و برخى گفتند نيست معنايش آنچه خيال كردند از اينكه