شايستهء عذاب الهى شده . ( كَيْفَ قَدَّرَ ) صاحب نظم گويد : معنايش از رحمت خدا دور شده بنا بر هر حال كه انديشه كرد و اندازه گرفت آنچه تقدير نمود از سخن چنانچه ميگويند در سخن ( لأضربنّه كيف صنع ) او را هر آينه البتّه ميزنم كه چه مىكند يعنى بنا بر هر حال كه بوده باشد او را ميزنم . ( ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ ) اين تكرار براى تأكيد است . و بعضى گفتند كه معناى آن اينست هرطور كه در بارهء آيات ما انديشه كند و اندازه گيرد ، با روشن بودن حجّت و دليل پس از رحمت خدا دور شده و بعقوبت و عذاب اخروى گرفتار مىشود كه چگونه در ابطال حقّ انديشه كرده و نقشه ديگر ميكشد . و برخى گفتند . معنايش اينست عذاب مىشود در آخرت يك بار بعد از بار ديگر و همين طور براى هميشه . ( ثُمَّ نَظَرَ ) آن گاه نگاهى بر قرآن كرد در طلب چيزى كه به آن قرآن را باطل كند و ردّ نمايد . ( ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَرَ ) يعنى سپس روى ترش كرد و نگاه كرد به كراهت شديدى مانند كسى كه در چيزى فكر مىكند و انديشه مينمايد . ( ثُمَّ أَدْبَرَ ) آن گاه اعراض كرد از ايمان ( وَ اسْتَكْبَرَ ) يعنى وقتى خوانده شد با سلام تكبّر نمود و گفت ( إِنْ هذا ) يعنى آنچه در قرآنست نيست مگر جادويى نقل شده . ( إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ ) يعنى از جادوگرها نقل و روايت مىكند و گفته شده آن از ايثار و اختيار است يعنى جادوييست كه آن را انسانها اختيار كرده و براى حلاوت و شيرينى كه دارد بر ميگزيند .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۶ — صفحه 67
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۶۷