تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 65

مساهمون:

ص٦٥

دليل :

دليل ياء اينست كه اسم ظاهر است و آن اللَّه است در هر سه فعل كه مقدّم شده است ، و دليل با نون اينست كه آن مانند قول خدا
سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ
كه آخرش ميفرمايد « لنراه » سپس آمده
وَ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ . . .
كه ضمير جمع متكلم ( نا ) آورده است .

اعراب :

ذلِكَ بِأَنَّهُ
، ها ضمير امر شأن است ، أبشر مبتداء و جايز است كه آن با اينكه نكره است مبتداء باشد به علت اينكه حرف استفهام ( أ ) تجويز شد كه نكره مبتداء شود چنان كه نفى نيز تجويز كرده براى اينكه هر دو آنها غير موجب هستند ميگويند : أرجل فى الدار ام امرأة و لا رجل فى الدار و لا امراءه ، و بعضى گفته‌اند آن فاعل فعل مضمر است كه قول " يهدوننا " آن را تفسير مىكند ، مثل اينكه گفته است ( أ يهدينا بشر يهدوننا ) و البتّه مخفى شدن فعل براى آنست كه استفهام بفعل اوّلى بهتر است از استفهام باسم ، و قول خدا
" أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا "
تقديرش اينست " انّهم لن يبعثوا " پس جمله مذكور سد مسدّ از دو مفعول زعم است ، بسبب آنچه كه در آن جارى شده از ذكر حديث كفّار و محدث عنه كه بعث باشد و چون لن در ( لن يبعثوا ) دليل استقبال است معين است كه ان قبل از آن مخففه از مثقّله مىباشد ، براى اينكه لن منع مىكند كه ان ناصبه فعل باشد ،
" يَوْمَ يَجْمَعُكُمْ "
ظرف لتبعثن است .