پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۵ — صفحه 59

پدیدآورندگان:

ص۵۹

لَهُ الْمُلْكُ تنها پادشاهى او راست لا غير ، الف و لام براى استغراق جنس است ، يعنى اوست مالك تمام اينها و تصرّف كننده در آنها هر طورى كه بخواهد . وَ لَهُ الْحَمْدُ بر تمام اين نعمتها براى اينكه مقصود از آفرينش و ايجاد تمام موجودات آسمانى و زمين احسان بخلق و سود ايشانست به آن وسيله ، پس براى اين احسان مستحق حمد و سپاس است . وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ يعنى : ايجاد مىكند معدوم و نابود مينمايد موجود را و تغيير ميدهد احوال را چنان كه بخواهد . هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ يعنى : آفريد و ايجاد كرد شما را از عدم چنان كه خواست و اراده نمود ، جبائى گويد : خطاب باهل تكليف ( انسان هاى عاقل و بالغ ملتفت ) است . و بعضى گفته‌اند : بلكه آن خطاب عام و متوجّه عموم خلقت است ، و سخن در اينجا تمام و سپس شروع نمود و فرمود : فَمِنْكُمْ كافِرٌ به اينكه اقرار نكرد كه خداوند او را آفريده مانند دهريّه ( و كمونيستها كه منكر خدايند ) . وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ زجاج گويد : مردمى كه اقرار دارند به اينكه خداوند آنها را آفريده . ضحاك گويد : يعنى : پس از شما مردمى هستند كه در باطن كافرند و در ظاهر مؤمن مانند منافقان و از شما افرادى هستند كه در نهانى و باطن مؤمن و در ظاهر و آشكارا كافرند مانند عمّار و دو رفيقش ، عطاء بن ابى رياح گويد : يعنى بعضى از شما كافر به خدا و مؤمن به ستارگان ، و