پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۵ — صفحه 379

پدیدآورندگان:

ص۳۷۹

دليل :

كسى كه يسلكه بياء قرائت كرده براى تقدّم ذكر غيبت در قول خدا . وَ مَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِ است و كسى كه بنون خوانده . پس آن مانند قول خدا وَ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ است بعد از قول خدا سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى و هرگز قرائت كرد قال انّما ادعوا . پس آن نيز براى تقدّم ذكر فعل غايب است در قول خدا وَ أَنَّهُ لَمَّا قامَ عَبْدُ اللَّهِ . و هر كه قل قرائت كرده براى اينست كه بعد از آن قُلْ إِنِّي لا أَمْلِكُ و قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ است . و كسى كه لبدا بضمّه لام خوانده . پس لبد به معناى بسيار است از قول خدا مالًا لُبَداً . مثل اينكه گفته شده براى او بسيار است . براى سوار شدن بعضى از آن بر بعض و چسبيدن برخى از آن بر بعضى ديگر براى بسيارى آن و لبد جمع لبده و آن جماعت است و گاهى بملخ فراوان لبد گفته مىشود . بعضى از بنى هذيل گفته است .

صابوا بستّة ابيات و واحدة * حتّى كانّ عليهم جابيا لبدا

نازل شدند بشش خانه و يك منزل مثل اينكه بر آنها ملخ فراوانى فرود آمده است شاهد اين بيت لبد است كه به معناى فراوان آمده . و جابى ملخ است كه هر چيز ميآيد براى خوردن آن . زجاج گويد اللبده و اللبده بيك معنى است . و كسى كه بتشديد لبّدا خوانده پس او توصيف شده بر فعّل مثل جبّار و زمّل . و ممكن است جمع لا بد مانند راكع و ركع باشد و لبد از صفاتيست كه بر وزن فعل آمده مثل ناقه سرخ و رجل طلق . و كسى كه لو استقاموا قرائت كرده پس او تشبيه بواو جمع نموده مثل قول خدا اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ چنانچه تشبيه شده آن به اين پس گفته‌اند . اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ و اين گذشت در سورهء بقره ( به آنجا رجوع شود ) .