پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۴ — صفحه 49

پدیدآورندگان:

ص۴۹

خداوند سبحان فرمود : ( بَلِ السَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ ) يعنى اينكه وعدگاه همه آنها براى عذاب روز قيامت است . ( وَ السَّاعَةُ أَدْهى وَ أَمَرُّ ) پس روز قيامت بزرگتر در بليّه و گرفتاريست ، و دهاء به معناى بزرگى اسباب ضرر است با شدّت ناراحتى خاطر و آن داهيه يعنى بليّه و گرفتارى چنانيست كه چاره‌اى در بر طرف كردن آن نيست ، و مقصود اينست كه آنچه كه بر كفار مكّه در روز جنگ بدر رسيد از كشته شدن ( عتبه و شيبه و حنظله و ابو جهل و . . . ) و اسيرى بزرگان آنها و غارت رفتن اموالشان در دنيا خلاصشان از عقاب آخرت نميكند بلكه عذاب آخرت بزرگتر از زيانهاى دنيوى و ناراحت كننده‌تر است ( و امر ) يعنى تلخ‌تر از كشته شدن و اسارت در دنياست . و بعضى گويند : امر به معناى اشدّ ، يعنى سخت‌تر است در استمرار بلاء براى آنكه اصل مر نفوذ است ، سپس بيان فرمود حال قيامت را و گفت : ( إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلالٍ وَ سُعُرٍ ) جبائى گويد : البتّه گنهكاران ، در رفتن از راه نجات و طريق بهشت در گمراهى و آتش بر افروخته‌اند . و بعضى گويند : در ضلال يعنى در هلاك و رفتن از راه حقّ . ( وَ سُعُرٍ ) يعنى در زحمت و شكنجه‌اند . ( يَوْمَ يُسْحَبُونَ ) روزى كه كشيده ميشوند . ( فِي النَّارِ عَلى وُجُوهِهِمْ ) يعنى اين عذاب براى ايشان است ، در روزى كه فرشتگان ميكشند ايشان را بر صورتشان در آتش و ميگويند بايشان : ( ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ ) يعنى بچشيد حرارت آتش دوزخ را به رسيدن آتش ايشان به عذاب و حرارت آتش و آن مثل قول ايشانست كه ميگويند : وجدت مس