پشت بعضى ديگر را ، يُطافُ عَلَيْهِمْ بِكَأْسٍ دور زده مىشود بر ايشان به كاسهاى و آن ظرف و جاميست كه در آن شراب پاك است . ( مِنْ مَعِينٍ ) حسن و قتاده و ضحاك و سدى گويند : يعنى از شرابى كه در نهرهايى كه سرچشمه آن ظاهر و جاريست . و بعضى گفتهاند : يعنى جريان آن تند است ، سپس تعريف آن شراب را نموده و گفت : ( بَيْضاءَ ) شرابى كه سفيد است رنگش براى آنكه در نهايت رقت و روانى است با صفا و لطافت نورانيت كه براى آنست ، حسن گويد : شراب بهشت - سفيدتر از شير است ، و ياد نمود كه در قرائت ابن مسعود " صفراء " آمده پس محتمل است كه جامش سفيد و رنگش زرد باشد . ( لَذَّةٍ ) يعنى لذيذ و خوشمزه ( لِلشَّارِبِينَ ) براى نوشندگان است ، كه در آن نيست تلخى و بدمزگى كه در مشروبات دنيويست ( لا فِيها غَوْلٌ ) يعنى در آن نيست مستى و بيهوشى ، كه عقلشان برده و به آنها دردى از آن در دل و سرشان نميرسد ، و به درد سر و درد دل ، غول گفته مىشود براى آنكه منجر به هلاكت و نابودى مىشود . لا هُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ يعنى مست ميشوند ولى شرابشان تمام نميشود و حمل مىشود اين قرائت بر اين بزيادتى فايده و بنا بر قرائت اوّل پس غول حمل مىشود بر درد سر و در شكم و اذيّت و خمار و ميگسار . ابن عباس گويد : يعنى ايشان بول نميكنند گويد و در شراب چهار خصلت است ( 1 ) مستى ( 2 ) درد سر ( 3 ) قى كردن ( 4 ) بول نمودن پس خداوند سبحان شراب بهشت را از اين خصلتها پاك و منزّه نمود .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۰ — صفحه 481
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۴۸۱