وَ أَبْصِرْ
معنايش اينست كه اين گروه از كسانى هستند نزد شما كه اين گونه در باره آنها مىگوييد و همين طور قول خدا
فَما أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ
نزد كسى كه لفظ را بنا بر استفهام قرار نداده و بنا بر اين نحو است قول خدا
" وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ "
" و
وَيْلٌ
. . .
لِلْمُكَذِّبِينَ "
و قول او
" لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى "
و جايز نيست كه " عجب " در توصيف خداى قديم سبحان باشد چنانچه در وصف انسان است براى آنكه تعجّب در ما البتّه وقتى مىشود كه ما مشاهده كنيم چيزى را كه مثلش را نديدهايم و سببش را هم نشناختهايم و اين از خداى قديم منتفى است .
لغت :
لازب : لازب و لازم به يك معناست تبديل شده باء به ميم .
نابغه شاعر گويد :
و لا يحسبون الخير لا شرّ عنده * و لا يحسبون الشرّ ضربه لازب
گمان نميكنند خيرى را كه شرّى نزد آن نباشد و خيال نميكنند شرّى را كه آن ضربت چسبنده و لازم باشد ، و بعضى از بنو عقيل ، لاتب ، با تاء ميگويند و داخر بمعنى صاغر خيلى كوچك است .
تفسير :
سپس خداوند سبحان پيامبر ( ص ) را خطاب نموده و گفت :
فَاسْتَفْتِهِمْ
يعنى اى محمد " ص " از ايشان به پرس پرسش اقرار كردن
أَ هُمْ أَشَدُّ خَلْقاً
يعنى آيا ايشان از جهت صنعت محكمترند
أَمْ مَنْ خَلَقْنا
يا آنهايى كه جلوتر از ايشان آفريديم از امتهاى گذشته و قرنهاى پيشين اراده نموده از اين كلام كه ايشان از جهت خلقت محكمتر از غيرشان از امتها نيستند و حال آنكه ما ايشان را بسبب شكنجه و بلا هلاك كرديم .