وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ خداوند سبحان قسم ياد كرده به قرآن محكم از باطل و بعضى گفته ، كه آن را حكيم ناميد براى آنچه كه در او از حكمت است ، پس مثل آنست كه آن حكمت را كه ناطق به آنست ظاهر كرده . إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ يعنى البتّه تو از كسانى هستى كه خداى تعالى او را بنبوّت و رسالت فرستاده . عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ كه سالك آن را بسوى حق يا بسوى بهشت مى كشاند ، و بعضى گفته ، معنايش بر شريعت روشن و حجّت آشكارا هدايت مىكند تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ يعنى اين قرآن نازل شده خداى غالب است در - ملكش ( الرَّحِيمِ ) خدايى كه بآفريدهاش مهربانست و براى همين او را فرستاد سپس بيان نمود مقصود و هدف از بعثت و انگيختن او را و فرمود : لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أُنْذِرَ آباؤُهُمْ قتاده گويد : براى آنكه بترسانى از گناهان خدا مردمى را كه پدرانشان را در پيش بيم داده نشده براى آنكه آنها در زمان فترت بين حضرت عيسى و حضرت محمد ( ص ) بودند . حسن گويد : يعنى پيامبر بيم دهندهاى از خودشان و قومشان نيامد براى آنها و اگرچه از غير ايشان آمد برايشان . و بعضى گفتهاند : يعنى نيامد ايشان را كسى كه آنها را با كتاب بيم دهد ، و اين بنا بر قول آنست كه گويد در ميان عرب پيش از پيامبر ما پيامبرانى بنام خالد بن سنان و قيس بن ساعده و غير آنها بودند ولى داراى كتاب نبودند . عكرمه گويد : يعنى براى آنكه بترساند قومى را چنانچه ترسانيد پدران ايشان را . فَهُمْ غافِلُونَ پس ايشان غافلند از آنچه را كه قرآن متضمّن و از آنچه را
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۰ — صفحه 368
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۳۶۸