پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۰ — صفحه 354

پدیدآورندگان:

ص۳۵۴
ايجاب كرده صاحب را توخيم و صاب قوم ، يعنى صاحب قوم گفته : و اليوم فاشرب ، فاليوم اشرب ، به سكون باء گفته است ، و ابو على در اسكان همزه گويد در وصل اجراء كرده مجراى آن در وقف پس آن مثل قول شاعر است كه گفته :
ببازل * وجناء او عيهل
و قول او
" مثل الحريق * و افق القصباء "
شاهد اين دو بيت حرف آخر عيّهل و قصباء است كه با وقف با تشديد آمده و اضطرار شعرى چنين ايجاب كرده است ، يعنى جايز است در وقف تشديد حرف آخر را با سكون آن .

اعراب :

أَنْ تَزُولا مفعول له يعنى كراهة ان تزولا يا ( لئلا تزولا ) ( و استكبارا ) مفعول له است و مكر السيئ معطوف عليه و جايز است كه مصدر باشد بنا بر تقدير استكبروا استكبار فى الارض ، و ممكن است كه نيز حال باشد ، يعنى مستكبرين فى الارض ، و ممكن است كه بدل از نفورا باشد ، يعنى آمدن نذير و پيامبر نيفزود ايشان را مگر بلندى در روى زمين ، من شيء فاعل يعجز و من هم زايد است ( مِنْ دَابَّةٍ ) در محل نصب است براى آنكه آن مفعول " ترك " ( و من ) نيز زايده است .

تفسير :

سپس خداوند سبحان خبر داد از بزرگى قدرت و وسعت ملكش و گفت : إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ يعنى خدا نگه ميدارد آسمانها را بدون آنكه به بالا بسته و يا ستون و استوانه و پايه‌اى در زيرش باشد و همين طور زمين را نگه ميدارد أَنْ تَزُولا تا آنكه نيفتند . وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَكَهُما مِنْ أَحَدٍ يعنى و اگر تقدير شده باشد كه از مراكز و مدار خود سقوط كند هيچكس نيست كه بتواند آنها را نگه دارد و توان