و بعضى گفتهاند : مراد نماز صبح و نماز عشاء آخر است ، آن دو را اختصاص داد بذكر و تأكيد جهت اينكه براى آن دو مزيّت مخصوصى است بر غير آنها چون فرشتگان شب و روز در موقع آن دو نماز اجتماع ميكنند .
و كلبى گويد امّا بكرة ، پس نماز صبح است ، و اما اصيلا نماز ظهر و عصر و مغرب و عشاء آخر است ، و نماز را موسوم به تسبيح نمود براى آنكه در آن تسبيح و تنزيه خداست ( سبحان ربى العظيم و بحمده و سبحان اللَّه ربى الاعلا و بحمده و سبحان اللَّه سبحان اللَّه سبحان اللَّه و . . . )
هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَ مَلائِكَتُهُ
اوست آن خدايى كه رحمت بر شما مىكند .
سعيد بن جبير و حسن گويند : صلاة از خداى تعالى آمرزش و رحمت است .
ابى العاليه گويد : صلوه درود و ثناء است ، سفيان گويد : صلاة كرامت است ، و اما صلاة فرشتگان ، ابن عباس و ابى العاليه گويند : پس آن دعاء ايشان است .
و بعضى گفتهاند : كه آن خواستن فرشتگان است بنزول رحمت خداى تعالى را .
لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ
تا آنكه شما را از نادانى بخداى سبحان بيرون آورد بنور معرفت و شناختن حق تعالى ، پس جهل را تشبيه بظلمات و تاريكيها نمود و معرفت را تشبيه بنور فرمود براى آنكه معرفت آدمى را سوق به بهشت ميدهد و نادانى بسوى آتش ميكشاند .
و بعضى گفتهاند : از گمراهى بهدايت ميآورد بالطاف و هدايت -