پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۳ — صفحه 57

پدیدآورندگان:

ص۵۷

« بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا » بدان جهت است كه خداوند دوستدار مؤمنان است و آنان را يارى كرده از آنان دفاع مىفرمايد « 1 » . « وَ أَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى لَهُمْ » و كافران دوستدارى ندارند كه بتواند آنان را يارى كند ، و كسى نيست كه در دنيا و آخرت از آنان يارى نمايد ، آن گاه خداوند حال هر دو فرقه را يادآورى فرموده و سپس مىفرمايد : « إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ » يعنى : خداوند مؤمنين و نيكوكاران را وارد بهشتهايى مىكند كه از زير درختان آن و بناهايش نهرهاى آب روان است . « وَ الَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَ يَأْكُلُونَ كَما تَأْكُلُ الْأَنْعامُ » يعنى : روش كافران بسان چهارپايان است كه لذّات دنيا و شهوترانىهاى آن را ترجيح مىدهند ، و از عبرتها روىگردان شده‌اند ، براى سير شدن مىخورند و براى عيّاشى شهوترانى مىكنند . « وَ النَّارُ مَثْوىً لَهُمْ » يعنى : آتش جايگاه آنان است كه در آن اقامت خواهند داشت ، آن گاه خداوند آنان را ترسانيده و تهديد نموده مىفرمايد : « وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ هِيَ أَشَدُّ قُوَّةً مِنْ قَرْيَتِكَ » يعنى : اى محمّد بسيار قريه بوده است كه از قريهء تو يعنى مكه قوىتر و شديدتر بوده است . « الَّتِي أَخْرَجَتْكَ » يعنى : كه اهل آن قريه تو را بيرون كردند ، يعنى : بسيار مردانى بوده‌اند كه از مردم مكه نيرومندتر بوده‌اند و لذا مىگويد : « أَهْلَكْناهُمْ » كه اينجا ضمير را به مردم برگردانده است به نقل ابن عبّاس . « فَلا ناصِرَ لَهُمْ » ياورى ندارند كه از آنان حمايت كند و نگذارد ما ايشان

پاورقی
( 1 ) - شواهد التنزيل ج 2 ص 174 ( از سعيد بن جبير منظور اين آيه على و حمزه و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام است .