« أَزِفَتِ الْآزِفَةُ »
يعنى : قيامت نزديك شد و ساعت آن فرا رسيد ، و اينكه قيامت در اين آيه آزفه ناميده شده است بدان معنى است كه هر چه آينده است نزديك است .
« لَيْسَ لَها مِنْ دُونِ اللَّهِ كاشِفَةٌ »
از عطاء و ضحاك و قتاده نقل شده است يعنى : هنگامى كه سختيهاى روز قيامت مردم را فرا گيرد ، هيچكس بجز خداوند قادر نيست اين ناملايمات را از مردم دور سازد ، و مؤنث آمدن « كاشفة » بنا بر تقدير ( نفس كاشفة ) يا ( جماعة كاشفة ) است ، و نيز جايز است ( كاشفة ) مصدرى باشد مانند ( عافية ) و ( عاقبة ) ( واقية ) ( خائنة ) بنا بر اين معنى مىشود : ( ليس لها من دون اللَّه كشف ) يعنى : غير از خدا هيچكس قدرتى بر زايل نمودن اين شدتها را ندارد ، و احدى بجز او نميتواند اين سختيها را روشن كند ، مانند آيهء ديگر كه ميفرمايد : (
لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُوَ
) .
« أَ فَمِنْ هذَا الْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ »
منظور از ( حديث ) آنچه مىباشد كه قبلا بوسيلهء معصوم راستگو ( ع ) از آن خبر داده شده است .
بعضى هم گفتهاند : يعنى اى مشركين آيا از اين قرآن و نازل شدن آن از جانب خداوند بر حضرت محمد ( ص ) و معجزه بودن آن در شگفت هستيد ؟
« وَ تَضْحَكُونَ »
يعنى از روى مسخره ميخنديد .
« وَ لا تَبْكُونَ »
و بخاطر وعدههاى عذاب قرآن بر خود نميگرييد ؟
« وَ أَنْتُمْ سامِدُونَ »
از ابن عباس و مجاهد نقل شده است كه
« أَنْتُمْ سامِدُونَ »
يعنى : شما از عذاب الهى غفلت داريد و دنبال بازى و سرگرمى هستيد .
از عكرمه نقل شده است كه منظور از آن غنا و موسيقى است ، كه هر گاه قرآن را ميشنيدند با نواختن موسيقى با آن مقابله و ستيز مىنمودند ، تا مردم را از شنيدن قرآن محروم سازند .
« فَاسْجُدُوا لِلَّهِ وَ اعْبُدُوا »
اينجا خداوند به آنان فرمان داده است كه