نقل ميشد ، و ابن عباس هم حم عسق را بدون عين قرائت ميكرد ، و ميگفت :
سين هر فرقهاى مىباشد ، و قاف هر جماعتى مىباشد .
معنى آيات :
( حم )
قبلا تفسيرش گذشت .
( عسق )
بعضى گفتهاند علت فضيلت اين سوره از ميان سورههاى ديگرى كه حم دارد آنست كه در اين سوره عسق است ، زيرا ديگر سورهها در اوّل آن از قرآن صريحا ياد شده است ، ولى در اين سوره عسق آمده است كه هر چند صريحا دلالت بر قرآن ندارد ولى بدلالت تضمنى بر آن دلالت دارد ، و همين است معنى قول قتاده كه ميگويد : عسق اسمى است از اسماء قرآن .
بعضى گفتهاند از آنجا كه تنها اين سوره قسمتى از معانى آن به پيامبران قبلى وحى شده است به همين جهت چنين نامگذارى شده است .
عطاء ميگويد : حروف
« حم عسق »
حروفى است جدا جدا كه هر كدام اشاره بيكى از حوادث آينده دارد ، مثلا حاء اشاره بحرب و ميم اشاره به تحويل ملك و عين اشاره به عدوى است كه شكست خواهد خورد ، سين اشاره به استئصال و گرفتارى مردم به سالهاى قحطى است مانند سالهايى كه حضرت يوسف پيش بينى كرد ، قاف اشاره بقدرت الهى است در پادشاهان زمين ، و اقوال ديگرى در اين مورد كه در اوّل سورهء بقره ياد آورى شده است « 1 » .
هامش
( 1 ) نور الثقلين جلد 4 صفحهء 556 بنقل از معانى الأخبار از حضرت صادق ( ع ) ضمن حديث طويلى روايت مىكند كه فرمودند : « و اماحم عسقمعنايش
حكيم مثيب عالم سميع قادر قوى
است » .