خداوند بر كافران نعتى ندارد ، زيرا خداوند خبر داده است كه بكافر هم نعمت عطا ميفرمايد ، ولى كافر از شكر نعمت الهى رويگردان مىشود ، و منظور از اين آيه آنست كه كافر با تضرّع و زارى و دعا از پروردگار خود مى خواهد كه بلا و ناراحتى را از او دور سازد ، ولى هنگامى كه در آسايش قرار گرفت دست از دعا بر ميدارد . ( قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كانَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهِ ؟ ) اى محمّد بگو اگر قرآن از طرف خدا بود ، و بعضى هم گفتهاند يعنى : اگر اين نعمت بخشىها از طرف خدا بود ، ولى شما نسبت به آن كفر ورزيديد ، و انكارش كرديد . ( مَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِي شِقاقٍ بَعِيدٍ ) يعنى : كيست گمراهتر از كسى كه بر خلاف حق بوده ، از حق دور است ، و اين كس شما هستيد ، و شقاق و و مشاقه عبارتست از شكاف دشمنى يعنى هيچكس از شما گمراهتر نيست . ( سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ ) در معنى اين آيه با پنج قول اختلاف شده است : 1 - معنى آنست كه به زودى حجتها و نشانههاى خود را بر توحيد در آفاق جهان و اقطار آسمانها و زمين از خورشيد و ماه و ستارگان و گياهان و درختان ، و درياها ، و كوهها ، و لطائف صنعت و بدايع حكمت آفرينش وجود خودشان ، به آنان نشان خواهيم داد . ( حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ) يعنى تا براى آنان ظاهر شود كه خداوند حق است ، بنقل از عطاء و ابن زيد . 2 - از سدى و حسن و مجاهد نقل شده است يعنى : به زودى آيات و دلائل خود را بر صدق محمّد ( ص ) و صحت نبوّت حضرتش در آفاق به
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۲ — صفحه 86
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۸۶