عبادت هم سست نخواهند شد ، اين آيه در سورهء اعراف تفسير شده است .
از ابن عبّاس و قتاده و ابن مسيب روايت شده است كه جاى سجده در اين آيه
« وَ هُمْ لا يَسْأَمُونَ »
است .
و از ابن مسعود و حسن نقل شده است كه جاى سجده
« إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ »
است ، و اين قول مختار ابى عمرو بن العلا است و از ائمّه ما ( ع ) هم همين نقل شده است « 1 » .
( وَ مِنْ آياتِهِ أَنَّكَ تَرَى الْأَرْضَ خاشِعَةً )
يعنى : جزء دليلهايى كه بر ربوبيت پروردگار متعال دلالت دارد آنست كه زمين را پژمرده بينى .
از قتاده و سدى نقل شده است كه حالت زمين افسرده و پست است و بعضى هم گفتهاند : يعنى : زمين مرده و خشك و بىگياه است .
ازهرى گويد : هنگامى كه زمين خشك شود و باران نبارد به آن خاشعه گويند .
( فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ )
يعنى پس از آمدن باران زمين بجنب و جوش آيد و گياهانش برويد و پيش از روئيدن گياهان باد كند و بلند شود .
از كلبى نقل شده كه گفته شده است با روئيدن گياهان به حركت در آيد و با رشد گياهان زمين باد كند .
هامش
( 1 ) نور الثّقلين جلد 4 صفحهء 551 بنقل از جوامع الجامع : « موضع سجده به نظر شافعى « تعبدون » است و از ائمّه ما ( ع ) هم همين نقل شده است ، اما از نظر ابى حنيفه موضع سجده « يسأمون » است .