اشعّهء طلايى خود را از بساط زمين جمع مىكند ، و در روز دوباره اشعه حيات بخش خود را روى كرهء خاكى ميگستراند ، و با برنامهاى ثابت و تدبير و نظامى مستمر رفت و آمد ميكنند .
( وَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ )
خورشيد و ماه هر كدام با نورى مخصوص به خود ، و تدبيراتى كه در آنان شده است ، و رفت و آمدى كه در فلك دارند .
( لا تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَ لا لِلْقَمَرِ )
ماه و خورشيد هر چند كه داراى فوائد بسيارى هستند ، ولى حقّ نداريد براى آنها سجده كنيد ، زيرا اينان خود مخلوقى هستند چون شما و آفريدگار نيستند .
( وَ اسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَهُنَّ )
براى خدايى سجده كنيد كه آنان را آفريده و ايجاد فرموده است ، و اينكه گفته شده است « خلقهن » به دو جهت .
1 - آنكه ضمير غير ذوى العقول را مؤنّث ميآورند ، مىگويى « هذا كبا شك فسقها » و اگر هم خواسته باشى ضمير را جمع مؤنّث ميآورى و مىگويى :
« فسقهنّ » .
2 - آنكه ضمير بمعنى آيات برگردد ، زيرا گفته است : « و من آياته هذه الاشياء و اسجدوا اللَّه الّذي خلقهنّ .
( إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ )
اگر منظورتان از عبادت خدا است ، بنا بر اين براى خدا سجده كنيد نه براى چيزهاى ديگر .
( فَإِنِ اسْتَكْبَرُوا )
اگر از پرستش خداوند سرباز زدند .
( فَالَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُونَ لَهُ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ هُمْ لا يَسْأَمُونَ )
يعنى فرشتگان شب و روز خداوند را عبادت ميكنند و خسته هم نميشوند ، و در