و در اين آيه گفتار كسى كه ميگويد : « من انشاء اللَّه مؤمن هستم » ردّ مىشود ، زيرا اين گفتار نوعى خوردهگيرى است بر كسى كه در اين آيه ميفرمايد « إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ » « 1 » . و نيز در اين آيه دلالت است بر اينكه دعوت بسوى دين از بزرگترين عبادات و واجبترين واجبات است ، و نيز دلالت دارد بر اينكه داعى الى اللَّه بايد بعلم خود عمل كند ، تا مردم زودتر از او بپذيرند ، و بگفتارش بيشتر اعتماد كنند ، سپس خداوند فرمود : ( وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ ) بعضى گفتهاند يعنى : ملّت نيكوى اسلام با ملّت پست كفر مساوى نيستند . و بعضى گفتهاند : يعنى اعمال نيكو با اعمال زشت برابر نيست . و بعضى گفتهاند : خصلتهاى نيك با صفات زشت برابر نيستند ، بنا بر اين صبر و غضب برابر نبوده ، بردبارى و جهل ، مدارا و خشونت ، عفو و بدى صفاتى هستند كه با يكديگر برابر نميباشند . سپس خداوند بزرگ صفات و ملكات مدارا و سازش و نيكى را كه : براى دعوت كننده لازم است بيان كرده ميفرمايد : ( ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ) و پيامبر خدا ( ص ) را مورد خطاب قرار داده
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۲ — صفحه 59
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۵۹
پاورقی
( خدا ( ص ) روايت مىكند كه فرمودند : على پس از من باب هدايت و دعوت كننده بسوى پروردگار من است و اوست صالح المؤمنين و همو است« مَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّهِ وَ عَمِلَ صالِحاً » . . . ).
( 1 ) زيرا دستور انشاء اللَّه گفتن مربوط بكارهايى است كه انسان ميخواهد در زمان آينده انجام دهد( وَ لا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فاعِلٌ ذلِكَ غَداً إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ- كهف 18 ) و اين مورد خبر است از ما وقع نه آينده .