شهادت خواهند داد .
( وَ لكِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ لا يَعْلَمُ كَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ )
زيرا خدا را نشناخته بوديد ، و لذا ارتكاب گناه براى شما آسان بود ، از ابن مسعود روايت شده است كه اين آيه دربارهء سه نفر نازل شده است كه در خلوت ، با يكديگر سخنانى سرّى بازگو ميكردند ، و با خود ميگفتند : آيا به نظر شما خداوند از اين سخنان سرّى ما آگاه است ؟
و ممكن است معنى آيه اين باشد شما طورى عمل ميكرديد كه به گمانتان اعمال شما بر خداى پنهان خواهد ماند ، همانگونه كه گفته مىشود : ( اهلكت نفسى ) به اين معنى كه من بگونهء كسى عمل كردم كه خودكشى مىكند .
و ابن عبّاس گفته است : كفّار ميگفتند خداوند از نهانيهاى قلب ما آگاه نيست ، و فقط اعمال ظاهر را ميداند .
( وَ ذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْداكُمْ )
از نظر تركيب ذلكم مبتدا و ظنّكم خبر و ارداكم خبر دوّم است ، و نيز ممكن است ظنّكم را بدل از ذلكم بگيريم ، و معنى بنا بر اين تركيب چنين خواهد شد ، آن گمانى كه نسبت به خدا داشتيد كه خداوند بسيارى از كارهاى شما را نميداند شما را هلاك كرد زيرا اين گمان بى جا گناهكارى را بر شما آسان ساخت ، و شما را بسوى كفر كشانيد .
( فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخاسِرِينَ )
يعنى : با اين كار جزء كسانى قرار گرفتيد كه در تجارت خود زيان كرده است ، زيرا بهشت را از دست داده جهنم را براى خود خريدهايد .
حضرت صادق عليه السّلام فرمودند : براى مؤمن شايسته است كه از خدا طورى بترسد كه گويا به آتش خواهد افتاد ، و چنان به خدا اميدوار باشد كه