Skip to main content

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج 22 — Page 403

Contributors:

P.403

و انسانها گذشته و حال و عقائدشان همانند آنان بود . قتاده ميگويد : حسن گفته است جنيان مرگ و مير ندارند . ولى اين آيه بر خلاف اين گفتار دلالت دارد : « أُولئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ . . . » سپس خداوند از حال آنان خبر داده ميفرمايد : ( إِنَّهُمْ كانُوا خاسِرِينَ ) يعنى : اينان خويشتن را در زيان افكندند زيرا خود را با گناه و نافرمانى خدا به هلاكت رساندند . ( وَ لِكُلٍّ دَرَجاتٌ مِمَّا عَمِلُوا ) بگفته ابن زيد و ابى مسلم يعنى : هر كدام از اينها كه ياد شد از مؤمنين نيكوكار و كافران گناهكار طبق موقعيت و كار و كردارشان درجات و مراتبى دارند ، بنا بر اين درجات نيكان در بهشت است و درجات كافران دركات جهنّم است . و بگفتهء جبائى و على بن عيسى يعنى : هر فرد مطيعى داراى درجاتى است از ثواب و پاداش ، هر چند كه در ميزان و مقدار درجات برخى بر ديگرى برترى دارند . ( وَ لِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمالَهُمْ ) يعنى : آنان را به ثواب اعمالشان خواهيم رساند و هر كس « يوفينهم » با ياء خوانده است به نظر او معنى اينست كه خداوند پاداش اعمالشان را خواهد داد . ( وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ ) يعنى : نسبت به آنان ستم نخواهد شد ، بدين ترتيب در موردى كه استحقاق عذاب ندارند عذاب شوند ، يا آنجا كه سزاوار ثوابند از آنان دريغ شود . ( وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ ) يعنى : روز قيامت كه كافران وارد جهنّم خواهند شد ، همانگونه كه گويند : « عرض فلان على السوط » يعنى :