و امّا « اثرة » با ثاء ساكن از معنى در اين تركيب رساتر است ، زيرا « اثرة » وزن « فعلة » است كه دلالت بر وحدت از اين اصل دارد ، و مثل آن ميماند كه گفته باشد اگر راست مىگوييد : در اين باره براى من حتّى يك خبر هم كه شده بياوريد ، يا يك نقل شاذ و نادرى بياوريد .
يعنى : من در استدلال شما حتّى بر يك خبر ناچيز هم اكتفاء ميكنم .
معنى آيات :
( حم تَنْزِيلُ الْكِتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ )
تفسير اين قسمت قبلا « 1 » گذشت .
( ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ )
يعنى : آسمانها و زمين را بيهوده و باطل نيافريدهايم ، بلكه اينها را براى آن آفريدهايم كه ساكنان آن را با پذيرفتن امر و نهى بعبادت واداريم ، و آنان را در معرض ثواب و انواع نعمتها قرار داده در آخرت آنان را بسزاى اعمالشان برسانيم .
( وَ أَجَلٍ مُسَمًّى )
و اين مدّت ناميده عبارتست از روز قيامت زيرا اين روز مدّتى است كه نزد پروردگار عالم تعيين شده است ، ولى از نظر بندگان پنهان است ، و هر گاه جهان به اين روز پايان يافت همه چيز تمام شده قيامت بر پا خواهد شد ، بعضى گفتهاند يعنى اين اجل براى فرشتگان و در لوح محفوظ تعيين شده است .
( وَ الَّذِينَ كَفَرُوا عَمَّا أُنْذِرُوا مُعْرِضُونَ )
يعنى كافران كه از روز قيامت و كيفر اعمال خود ترسانده شدهاند از تفكّر در اين باره رويگردانند .
( قل ) به اينها كه به خدا كافر شدهاند بگو :
( أَ رَأَيْتُمْ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ )
آيا آنها كه به غير از خدا از اين بتان
هامش
( 1 ) رجوع شود باوّل سورهء جاثيه و اوّل سورهء فصّلت و اوّل سورهء غافر .