پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۲ — صفحه 371

پدیدآورندگان:

ص۳۷۱

محلّ هر دو رفع است . و امّا نصب « و السّاعه » حمل مىشود و بر لفظ انّ و محلّ لا ريب فيها رفع است بنا بر آنكه در موضع خبر انّ است ، و گويى همان اسم انّ تكرار شده است مثل آنكه گفته شده است « و السّاعة حقّ » زيرا « لا ريب فيها » بمعنى حق است . ابو الحسن گويد : رفع از نظر معنى بهتر است ، و هر گاه بعد از خبر انّ اسمى معطوف پيدا شود رفع آن در كلام عرب بيشتر است ، و مؤيّد اين تركيب است اين آيه : « إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ » كه « و العاقبة » برفع خوانده شده است ، بنا بر استيناف .

معنى آيات :

آن گاه خداوند بدنبال وعده‌هاى بهشت به وعدهء عذاب پرداخته ميفرمايد : ( وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا أَ فَلَمْ تَكُنْ آياتِي تُتْلى عَلَيْكُمْ ) يعنى : به آنان گفته مىشود آيا برهانها و دليلهاى ما را از كتاب ما بر شما نخوانده‌اند . ( فَاسْتَكْبَرْتُمْ ) يعنى : از پذيرفتن آن تكبّر نموديد . ( وَ كُنْتُمْ قَوْماً مُجْرِمِينَ ) مجرمين بمعنى كافرين است همانگونه كه در جاى ديگر از قرآن آمده است : « أَ فَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِينَ كَالْمُجْرِمِينَ » « 1 » وفاء در « أَ فَلَمْ تَكُنْ » دلالت بر جواب محذوف امّا . ( وَ إِذا قِيلَ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ) يعنى : آنچه را كه خداوند وعده فرموده است بناچار خواهد شد . ( وَ السَّاعَةُ لا رَيْبَ فِيها ) يعنى : و شكى در رسيدن ساعت قيامت نيست

پاورقی
( 1 ) سورهء القلم 68 آيهء 35 .