نابغه شاعر عرب گفته است :
« اكفكف عبرة غلبت عزائى * اذا نهنهتها عادت ذباحا » « 1 »
خزى - يعنى خارى و پستى كه انسان از ترس رسوا شدن از مثل آن شرم داشته باشد .
هون - خارى .
يوزعون - وزع بمعنى منع و بازدارى است ، يوزعون يعنى بازداشت ميشوند ، و از همين باب است قول حسن كه ميگويد : ( لا بدّ للنّاس من وزعة ) يعنى : ( براى مردم باز دارندهاى لازم است ) .
اعراب آيات :
قوله « وَ يَوْمَ يُحْشَرُ » ظرف است و نصب آن بوسيلهء مدلول قوله « فَهُمْ يُوزَعُونَ » است ، زيرا يوما بمنزلهء اذا است و نميتوان آن را منصوب به « وَ نَجَّيْنَا الَّذِينَ آمَنُوا » گرفت ، زيرا نجّينا ماضى است ، و ظرف ( يَوْمَ يُحْشَرُ ) مستقبل است و ماضى نميتواند در آن عمل كند .
توضيح و تفسير آيات :
« فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ . . . » سپس خداوند از هلاكت اين قوم ، خبر داده ميفرمايد : ( آن گاه بادى بسيار سخت برايشان فرستاديم ) كه داراى صدايى هولناك بود ، صرصر از ( صره ) است كه در لغت بمعنى صيحه و صدا است ،
هامش
( 1 ) يعنى اشك چشمانم را كه بر صبرم غلبه يافته است پى در پى پاك ميكنم كه سرازير نشود ، ولى از آمدن اشك كه جلوگيرى مىكنم دردى گلوگير باز ميگردد .