( كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْها )
آن چنان كه گويى اصلا حق را نشنيده است و حق را نپذيرفته ، براى آن اهمّيتى نمىبيند .
( فَبَشِّرْهُ بِعَذابٍ أَلِيمٍ )
يعنى آنان را بعذابى دردناك بشارت ده .
( وَ إِذا عَلِمَ مِنْ آياتِنا شَيْئاً اتَّخَذَها هُزُواً )
يعنى : هر گاه اين افّاك اثيم از دليلها و حجّتهاى ما چيزى را فرا گرفت آن را مسخره مىكند تا بمردم عامى چنان بنمايد كه اينها حقيقتى ندارند ، همانگونه كه ابو جهل بهنگام شنيدن آيهء
« إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ طَعامُ الْأَثِيمِ »
انجام داده يا همانگونه كه نضر بن حارث احاديث ايرانيان را در برابر قرآن مياورد .
( أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ )
يعنى اينان گرفتار عذابى خوار كننده ، و دردناك دارند .
( مِنْ وَرائِهِمْ جَهَنَّمُ )
يعنى پشت سر عزّت دنيا و مال و عزّتشان جهنّمى در پيش دارند ، به اين معنى كه جهنّمى در پيش و جلوى روى خود دارند مانند اين آيه :
« كانَ وَراءَهُمْ مَلِكٌ »
« 1 » و وراء اسمى كه هم بر پشت سر و هم بر پيش رو هر دو اطلاق مىشود ، بنا بر اين هر چيز كه از تو پنهان است به آن چيز « وراء » گويند ، چه آنكه پشت سر و گذشته باشد ، و چه آنكه آينده و پيش رو باشد .
( وَ لا يُغْنِي عَنْهُمْ ما كَسَبُوا شَيْئاً )
يعنى آنچه را كه از مال و اولاد بدست آوردهاند آنان را از عذاب الهى باز نميدارد .
( وَ لا مَا اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِياءَ )
و نيز آنهايى كه به غير از خدا سر پرست خود گرفتهاند تا در پيشگاه خدا از آنان شفاعت كنند بدادشان نخواهند
هامش
( 1 ) سورهء كهف 18 آيهء 79 . و مانند« مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ »در سورهء - ابراهيم 14 آيهء 16 .