( أَمْ أَنَا خَيْرٌ مِنْ هذَا الَّذِي هُوَ مَهِينٌ ) آيا من خوب هستم يا اين فرد ضعيف و حقير ؟ سيبويه و خليل گفتهاند : أنا بوسيلهء ام بر أَ فَلا تُبْصِرُونَ عطف شده است ، زيرا معنى ام انا خير همان معنى تبصرون است ، مثل اينكه گفته شده باشد : أ فلا تبصرون ؟ ام تبصرون ؟ زيرا اگر مردم بفرعون ميگفتند : تو بهتر هستى از نظر او داراى بينش بودند . و بعضى هم گفتهاند « مهين » بمعنى فقيرى است كه در هر چيزى كه بدان محتاج است خود را ناتوان مىبيند ، و كسى ندارد كه بكارش برسد . ( وَ لا يَكادُ يُبِينُ ) يعنى : موسى آن قدر ناتوان است كه نميتواند درست حرف بزند ، و دليل فرعون اين بود كه در زبان موسى لكنتى بود . حسن گويد : ولى هنگامى كه خداوند موسى را مبعوث برسالت كرد لكنت زبانش را اصلاح كرد ، بدليل اينكه موسى از خدا درخواست مىكند : « وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي » يعنى : ( خدايا گره از زبانم بگشاى ) و پس از اين درخواست خداوند ميفرمايد : « قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يا مُوسى » يعنى اى موسى درخواستت داده شد بنا بر اين فرعون موسى را به لكنت زبانى كه قبلا داشته است سرزنش مىكند . و از جبائى نقل شده است كه موسى شيرين زبان بود ( و بجاى سين « ث » ميگفت ) خداوند اين عيب را از زبانش برداشت ولى مختصر سنگينى در زبانش باقى مانده بود . ( فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ ) يعنى اگر موسى در ادعاى نبوّتش راستگو است چه ميشد كه دستبندهايى از طلا ( از آسمان ) برايش مىآمد قوم موسى را رسم بر اين بود كه هر گاه كسى را به آقايى برميگزيدند طوقههايى از
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۲ — صفحه 241
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۲۴۱