است : « الآن آمنت و قد عصيت قبل » كه در اين گونه موارد چون فعل در عبارت آمده است تقدير گرفته مىشود .
در مورد بحث جايز نيست كه « او من وراء حجاب » بر فعل خارج از صله عطف گردد ، زيرا در اين صورت ميان صله و موصول بوسيلهء اجنبى فاصله خواهد شد ، همانگونه كه در آيهء :
« إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَماً مَسْفُوحاً أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ »
« 1 » فاصله شده و سپس فرموده است :
« أَوْ فِسْقاً أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ »
كه بوسيله او عطف شده است بر چيزى كه در صله است در حالى كه بين صله و موصول جملهء
« فَإِنَّهُ رِجْسٌ »
فاصله گرديده است زيرا فاصله در اين اين آيه با فاصلهء آنجا فرق دارد - چون
« فَإِنَّهُ رِجْسٌ »
جملهء معترضهاى است كه در حكم تأكيد و توضيح صله است ، و بمنزلهء صفت است زيرا كه صفت بيان كننده و تخصيص دهنده مىباشد .
و نظير اين آيه است در فاصله شدن بين متعلّق و متعلّق آيهء شريفهء
« وَ الَّذِينَ كَسَبُوا السَّيِّئاتِ جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها ، وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ »
« 2 » كه
جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها
فاصله شده است در حالى كه
« وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ »
با وجود اين فاصله بر كسبوا عطف شده است ، و مجوّز اين عطف با وجود فاصله آنست كه
« جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها »
از صله بيگانه نبوده بلكه مؤكد صله مىباشد .
امّا كسى كه رفع داده و « او يرسل رسولا » گفته است يرسل را حال دانسته زيرا جار و مجرور در « من وراء حجاب » متعلّق است بمحذوف ، و در ظرف ذكرى از ذا الحال آمده است ، بنا بر اين جملهء : « الا وحيا » طبق اين تقدير مصدرى
هامش
( 1 ) انعام 6 - آيهء 145 .
( 2 ) سورهء يونس 10 - آيهء 27 .