پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۲ — صفحه 104

پدیدآورندگان:

ص۱۰۴
خداوند براى شما و پيشينيانتان تشريع فرموده است كه دين را به پا داشته و از تفرقه در دين بپرهيزيد .

معنى آيات :

( فاطِرُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ) يعنى خالق آسمانها و زمين كه ابتكار آفرينش از او است ، خداوند اين وصف را براى خود بيان كرد تا مشركين بدانند خدايى با اين اوصاف شايسته نيست كه بجز او كسى پرستش گردد . ( جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً ) يعنى : از جنس خودتان براى شما انواع مختلفى از ذكور و اناث آفريديم كه با يكديگر آرامش يافته انس گيريد . ( وَ مِنَ الْأَنْعامِ أَزْواجاً ) يعنى و نيز از چهار پايان هم براى شما ذكور و اناث آفريديم تا بهره بردارى شما از آنان كامل گردد ، همانگونه كه در جاى ديگر ميفرمايد : « ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ . . . » « 1 » . ( يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ ) يعنى در اين شرائطى كه از لحاظ قرار دادن جفتها بيان شد شما را مىآفريند ، بنا بر اين هاء ضمير در فيه به « جعل » مصدر متصيد از جملهء « جَعَلَ لَكُمْ » بر ميگردد « 2 » . و بعضى گفته‌اند : « يذرأكم » يعنى : شما را در ازدواج مىآفريند تا بوسيلهء آن تكثير شويد زيرا كلام قبلى كه در مورد ذكر ازدواج است دلالت بر اين معنى

پاورقی
( 1 ) سورهء انعام آيهء 143 ، يعنى : « خداوند از چهار پايان براى شما آفريد . . . هشت جفت : از گوسفند يك جفت از بز يك جفت . . . » . ( 2 ) بنا بر اين فى در « فيه » بمعنى باء سببيت است « اى يذرأكم بجعل الأزواج او « يذرأكم بالازدواج » كه ازدواج مصدر متصيد از كلمهء « ازواجا » باشد .