شرح لغات :
تفسير :
و اكنون خداوند كافران را مخاطب ساخته و فرمايد : فَإِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ ( پس همانا شما و آن چه مىپرستيد ) محلّ ( ما ) منصوب بوده چون عطف به ( كم ) مىباشد و مقصود چنين است : اى گروه كافران و آن كه او را مىپرستيد . ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفاتِنِينَ إِلَّا مَنْ هُوَ صالِ الْجَحِيمِ ( نيستيد شما بر آن فريب دهندگان مگر آن را كه چشندهء دوزخ است ) در اين كه ضمير ( ها ) در كلمهء ( عليه ) به كجا رجوع مىكند دو قول وجود دارد : 1 - قول اول اين است كه ضمير ( ها ) به كلمهء ( ما تعبدون ) عود مىكند و تقدير چنين است : شما و آن كه عبادت مىكنيد نمىتوانيد احدى را گمراه كنيد مگر آن را كه دوزخ را بچشد و به علت بدى عملش در آتش بسوزد . برخى گفتهاند : شما نمىتوانيد كسى را گمراه كنيد مگر آن را كه در علم خدا گذشته كه وى كافر شده و عذاب آتش را خواهد چشيد . 2 - قول دوم اين است كه : ضمير ( ها ) در كلمهء ( عليه ) به ( اللَّه ) بر -