پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۱ — صفحه 306

پدیدآورندگان:

ص۳۰۶
را بر تو گفتيم و داستان بعضى را نگفتيم بر تو ، و نيست بر رسولى اين كه بياورد آيه‌اى را مگر به اذن خداوند ، پس چون آمد امر خدا حكم شود به حق و زيان برد در اين هنگام تبهكاران . خداوند است آنكه قرار داد براى شما چهار پايان را تا برخى را سوار شده و از برخى بخوريد . و براى شماست در آنها منفعت - هايى و تا برسيد به آنها نيازى را كه در سينه‌هاتان است و بر آنها و بر كشتيها سوار شويد .

تفسير :

و اكنون خداوند به بيان حال كافران پرداخته و مىفرمايد : ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ ( داخل شويد از درهاى جهنم ) كه آن هفت عدد است خالِدِينَ فِيها ( جاودانان در آن ) يعنى ابدى در آن بوده و انتهايى بر مصيبت شما و پايانى براى شكنجهء شما نمىباشد . برخى گفته‌اند : اينكه بر جهنم خداوند درهايى را ذكر كرده چنان كه براى آن دركاتى را قرار داده براى تشبيه كردن است به آنچه كه انسان در دنيا از وجود طبقات و گودالهاى زيرزمينى و زندانها در ذهن خود تصور مىكند كه به اين صورت هول و بزرگى شكنجه براى او مجسم مىگردد . فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ ( پس چه بد است جايگاه كبر ورزان ) يعنى چه بد است مقام آنان كه از عبادت خداوند متعال تكبر كرده و از فرمانبرى او سرپيچى كردند . اگر پرسش شود كه چرا ( بئس بد است ) دربارهء جايگاه متكبران به كار رفته با اينكه مناسب براى ايشان مىباشد ! در جواب گفته مىشود كه خود جايگاه ذاتا مورد نفرت است آن چنان كه عقل از كار زشت طبعا تنفر و انزجار مىكند ، بدينجهت به كار بردن اسم ( بئس ) در اين مورد نيكو مىباشد . و اكنون خداوند به پيغمبرش دستور مىدهد :