قيامت بر اساس حق به مؤمنان و بر اهل باطل و كافران گواهى مىدهند ، و در اين حال مؤمنان و اهل حق شاد شده و اهل باطل رسوا گردند . « قتاده » گويد : گواهان عبارتند از فرشتگان و پيامبران و مؤمنان . « مجاهد » گفته : گواهان عبارتند از فرشتگان حافظ كه به تبليغ پيامبران و تكذيب كافران گواهى مىدهند . و برخى گفتهاند : گواهان عبارتند از پيامبران فقط ، كه بر مردم گواهى مىدهند . سپس خداوند از چنين روزى خبر داده و مىگويد : يَوْمَ لا يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ ( روزى كه نفع ندهد ستمكاران را عذر - آوردنشان ) يعنى كافران از كفر خود عذر و بهانه مىآورند ولى پذيرفته نميشود و اگر توبه كنند نفعى نمىدهد . و اين كه خداوند از نفع عذر آوردن در روز قيامت نفى كرده با اين كه در دنيا نافع است چون آخرت جاى پناه بردن به عمل و كردار است و پناه بردن به عملى كه مورد ملامت است غير پسنديده است . وَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ ( و بر ايشان باشد لعنت ) كه آن دورى از رحمت و محكوم شدن به شكنجهء دائم است وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ ( و بر ايشان باشد زشتى آن سراى ) كه دوزخ است و از آن پناه مىبريم به خداوند . سپس خداوند به يارى كردن خود از « موسى » و قوم او پرداخته و بيان مىكند : وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْهُدى ( و به تحقيق داديم به موسى هدايت كردن را ) يعنى به موسى « تورات » را داديم كه در آن دليلهاى آشكار بر معرفت خداوند و توحيد او مىباشد . وَ أَوْرَثْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ ( و به ارث داديم به بنى اسرائيل كتاب را ) يعنى پس از موسى تورات را به ارث به بنى اسرائيل داديم
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢١ — صفحة 284
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٢٨٤