اعراب :
يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ
- اين جمله محلا تابع
( فِي الْحَياةِ الدُّنْيا )
است چون عطف به آن است چنان كه گفته مىشود ( جئتك امس و اليوم )
تفسير :
اكنون خداوند از خود خبر مىدهد كه رسولان خود و آنان را كه ايشان را تصديق كردهاند يارى مىكند و مىفرمايد :
إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا
( همانا ما يارى مىكنيم رسولان خود و آنان را كه ايمان آوردند در زندگانى دنيا )
يارى خداوند :
كمك و يارى خداوند بر مردم به چند گونه مىباشد ، گاهى با حجت و دليل است و گاهى به پيروزى در جنگ است و اين دو هر يك به اقتضاى حكمت بوده و روى مصلحتى مىباشد كه خداوند سبحان مىداند .
گاهى نصرت خداوند با الطاف و تأييد و تقويت قلب بوده و گاهى با هلاك كردن دشمن مىباشد .
همهء اينها از جانب خداوند براى يارى پيامبران و مؤمنان به كار رفته است .
گاهى آنان با دليل و حجت بر مخالفان خود يارى شده و زمانى با قهر و غلبه بر دشمنان خود پيروز گشته و هنگامى با هلاك شدن دشمن و نجات ايشان با آنان كه به ايشان ايمان آوردهاند نصر و ظفر يافتهاند . و در برخى از زمانها نصرت ايشان به انتقام گرفته شدن مخالفانشان مىباشد چنان كه « يحيى بن زكريا » با كشته شدن هفتاد هزار نفر به عنوان انتقام از خون وى يارى و نصرت گرديد .
پس ناچار مردان خدا به يكى از اين راهها در دنيا پيروز خواهند شد .
وَ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ
( و روزى كه به پا شود گواهان ) ، بايد گفت ( اشهاد ) جمع ( شاهد ) است ، چون ( صاحب ) و ( اصحاب ) ، و آنها كسانيند كه در روز