قرائت :
لغت :
اعراب :
حم - اين كلمه محلا يا منصوب است كه مفعول فعل مقدّر ( اتل ) باشد و يا مرفوع است كه خبر مبتداى مقدر ( هذا ) باشد و يا مجرور است به حرف ( قسم ) . « على بن عيسى » ميم را نصب داده به اين كه اسم سوره باشد و چون بر وزن ( هابيل ) است ، تنوين پذير نمىباشد .
تفسير :
حم ( حام - ميم ) سخنانى را در اين لفظ يادآور شديم و نيز گفتهاند خداوند با اين لفظ به حلم و ملك خود قسم خورد هر كه به خدا پناه برد و با اخلاص از قلب ( لا إله الا اللَّه ) بگويد خداوند او را عذاب نمىكند ، و اين سخن « قرظى » است و برخى گفتهاند كه ( حم ) آغاز نامهاى خداوند است كه عبارت است از : حليم ، حميد ، حكيم ، حىّ ، حنان ، ملك ، مجيد ، مبدى ، معيد ، و اين گفتار « عطاء خراسانى » مىباشد . و گفته شده كه ( حم ) يعنى قضا و انجام شد آنچه بود ، و اين سخن از « كلبى » نقل شده است .