پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۱ — صفحه 204

پدیدآورندگان:

ص۲۰۴

مىباشد . أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ( يا گويد كسى هنگامى كه بيند عذاب را اگر براى من بازگشتى بود هر آينه بودم من از نكوكاران ) يعنى اگر من بازگشتى به دنيا داشتم از اهل توحيد شده و خداى را اطاعت مىكردم ، خداوند در انكار سخن اين شخص مىگويد : بَلى ( بلى ) يعنى اين چنين نيست كه تو مىگويى قَدْ جاءَتْكَ آياتِي ( بتحقيق آمد بسوى تو آيات من ) يعنى حجت‌ها و دلالت‌ها و نشانه‌هاى من . فَكَذَّبْتَ بِها ( پس تكذيب كردى آنها را ) يعنى دورى كردى از پيروى آنها ، چه اين كه خدا مىگويد : وَ اسْتَكْبَرْتَ وَ كُنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ ( و تكبر كردى و بودى از كافران ) به آنها .

( بحث ادبى )

در اينجا اين اشكال پيش مىآيد كه چرا لفظ ( جاءتك ) به فتح كاف كه علامت مذكر مىباشد به كار برده شده است با اين كه ( نفس ) مؤنث مىباشد ؟ ، در جواب بايد گفت : مراد از ( نفس در اينجا انسان مىباشد و آن هم مذكر است ) . قابل تذكر است كه در برخى از قرائتهاى نادر و قليل كه از : « عاصم » و « جحدرى » و « يحيى بن يعمر » روايت شده براى مطابقت با تأنيث ( نفس ) ، كاف و تمامى ( تا ) هاى مخاطب اين آيه مكسور كه علامت تأنيث مىباشد خوانده شده است و اينچنين مىشود : ( بلى قد جاءتك آياتى فكذبت بها و استكبرت و كنت من الكافرين ) وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ ( و روز قيامت مىبينى كسانى را كه دروغ گفتند بر خداوند ) و گمان كردند كه براى خداوند شريكى و فرزندى مى - باشد