لازم است چنين گفته شود : ( و الذى صدق به ) و اين قويترين اقوال است . « عطا » و « ربيع » گويند مراد از : ( الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ ) پيامبران بوده و از ( صدق به ) پيروان ايشان مىباشد ، بنا بر اين ( الذى ) به معنى جنس مىباشد . و نيز گفتهاند : مراد از ( وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ ) حضرت محمد ( ص ) بوده و مراد از ( صدق به ) حضرت على ( ع ) مىباشد . و اين قول « مجاهد » بوده و « ضحاك » آن را از « ابن عباس » روايت كرده و نيز مروى از امامان معصوم ما از آل محمد عليهم السلام مىباشد . سپس خداوند منت گذارده به آنان كه بر ايشان نعمتها را آماده كرده و مىگويد : لَهُمْ ما يَشاؤُنَ ( بر ايشان است آن چه بخواهند ) از ثواب و نعمتهاى بهشت عِنْدَ رَبِّهِمْ ( نزد پروردگارشان ) كه از جانب خداوند به آنها مىرسد ذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ ( اين است پاداش نيكوكاران ) بر احسانى كه در دنيا انجام داده و اعمال صالح را بجاى آوردند لِيُكَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا ( تا محو كند خداوند از ايشان بدترين چيزى كه انجام دادند ) يعنى خداوند از ايشان عقاب شرك و معاصى را ساقط مىكند كه قبلا انجام داده بودند به خاطر ايمان و احسانى كه كرده و بازگشت به خدا كردهاند . وَ يَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُمْ ( و پاداش دهد به ايشان مزدشان را ) يعنى ثوابشان را بِأَحْسَنِ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ ( به بهتر چيزى كه بودند عمل مىكردند ) يعنى به واجبات و مستحبات ، كه آنها بهترين اعمال ايشان است ، زيرا مباح اگر چه نيكوست ولى استحقاق ثواب و مدح بر آن مترتب نمىگردد .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۱ — صفحه 178
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۱۷۸