پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۱ — صفحه 123

پدیدآورندگان:

ص۱۲۳

است و ( فليذوقوه ) خبر بعد از خبر است و تقدير چنين است : ( هذا حميم و غساق فليذوقوه ) و ممكن است كه ( هذا فَلْيَذُوقُوهُ ) مبتدا و خبر و حميم خبر مبتداء محذوف بوده كه ( هو ) باشد و جايز است كه ( هذا ) محلا منصوب به فعل محذوف بوده كه ظاهر كلام ، تفسيرش كرده است .

تفسير :

خداوند پس از بيان احوال اهل بهشت و ثوابهايى كه بر ايشان آماده كرده است به بيان احوال اهل آتش و آنچه از عذاب ميرسد پرداخته و ميگويد : هذا ( اين است ) آن چه براى پرهيزكاران ذكر كرديم وَ إِنَّ لِلطَّاغِينَ ( و همانا براى طغيان كنندگان ) كه بر خداوند طغيان كرده و رسولان او را تكذيب كردند لَشَرَّ مَآبٍ ( بد بازگشتگاهى است ) و آن خلاف بازگشتگاه پرهيزكاران است كه خداوند تفسير كرده و مىگويد : جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها ( جهنم است كه مىچشند آن را ) يعنى داخل مىشوند در آن تا بچشند آتش آن را . فَبِئْسَ الْمِهادُ ( پس چه بد است آن بستر ) يعنى آن مسكنى كه در آن قرار مىگيرند . هذا فَلْيَذُوقُوهُ حَمِيمٌ وَ غَسَّاقٌ ( اين است پس بايد بچشند آن را كه سوزان است و چرك آلود ) يعنى اين است سوزنده و چرك آلود و بد بو ، پس بايد آن را بچشند ، و اين تفسير « فراء » و « زجاج » است . و نيز چنين تفسير شده است : اين است جزاء طاغيان پس بچشند آن را ، و به كار بردن لفظ چشيدن و ذوق به اين جهت است كه چشندهء چيزى پس از درخواست و طلب ، طعم آن را احساس مىكند و اين سخت‌ترين احساسها مىباشد . ( حميم ) آب سوزان و گرم را گويند و غساق آب سرد شديد را گويند و اين