15 - من عادى النّاس استثمر النّدامة 8733 .
16 - من ساترك عيبك ، و عابك في غيبك فهو العدوّ فاحذره 8745 .
17 - من شاقّ و عرت عليه طرقه ، و أعضل عليه أمره ، و ضاق عليه مخرجه 8928 .
18 - من أصلح الأضداد بلغ المراد 8943 .
19 - من كان نفعه في مضرّتك لم يخل في كلّ حال من عداوتك 9150 .
20 - ما تلاحى إثنان فظهر إلّا أسفههما 9603 .
21 - مجاملة أعداء اللّه في دولتهم تقيّة من عذاب اللّه ، و حذر من معارك البلاء في الدّنيا 9846 . 15 - هر كه با مردم دشمنى نمايد طالب ميوه پشيمانى است .
16 - هر كه عيب تو را ( از تو ) بپوشاند ، و تو را در غيابت عيب كند ، پس او دشمن است از او پرهيز كن .
17 - هر كه دشمنى نمايد راههايش بر او درشت گردد ، و كارش بر او سخت گشته ، و جايگاه بيرون رفتن او تنگ خواهد گرديد .
18 - هر كه دشمنان را اصلاح نمايد به مقصود رسد .
19 - هر كه نفع او در ضرر رساندن تو باشد در هر حال از دشمنى تو خالى نخواهد بود .
20 - دو كس ( و دو دسته و جمعيّت ) با يكديگر نزاع ننمودهاند كه غالب شده باشد مگر كم عقل تر آنها ( يعنى آن طرفى كه سفيه است در نزاع غلبه كند چون طالب جنگ و نزاع است و آن را دامن مى زند ) .
21 - نيكو سلوك نمودن ( و از حد تجاوز ننمودن ) با دشمنان خدا در زمان دولتشان نگهداشتن خود است از عذاب خدا ( چون خدا فرموده وقتى انسان در معرض
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — صفحة 905
مساهمون: عبد الواحد الآمدى التميمي
ص٩٠٥