28 - إذا حلمت عن الجاهل فقد أوسعته جوابا 4104 .
29 - إذا سمعت من المكروه ما يؤذيك فتطأطأ له يخطك 4166 .
30 - إذا كان الحلم مفسدة ، كان العفو معجزة 4178 .
31 - بالحلم تكثر الأنصار 4185 .
32 - بالكظم يكون الحلم 4219 .
33 - تجرّع غصص الحلم يطفئ نار الغضب 4487 .
34 - تجرّع الغصص ، فإنّي لم أر جرعة أحلى منها عاقبة و لا ألذّ مغبّة 4531 . هميشه در انتظار جواب است تو وقتى بى اعتنائى كنى بيشتر ناراحت مىشود ) پس به وسيله بردباريت او را بيشتر غمگين ساز .
28 - هرگاه در مقابل نادان بردبارى كنى پس در حقيقت پاسخ وسيعى به او دادى ( چنان كه گفتهاند : جواب ابلهان خاموشى است ) .
29 - هرگاه از ناخوشى چيزى كه تو را آزار مىدهد شنيدى براى آن سر به زير افكن ( يعنى آن را نديده و نشنيده انگار كن ) از تو رد خواهد شد .
30 - هرگاه بردبارى مفسده باشد عفو ناتوانى خواهد بود . ( يعنى در چنين جائى كه بردبارى مضر باشد بايد انتقام گرفت عفو و گذشت بى مورد است ) .
31 - به سبب بردبارى ياران و انصار زياد خواهد گرديد .
32 - به سبب فرو بردن خشم بردبارى حاصل شود . ( يعنى تا كسى خشم را فرونبرد از انتقام و تلافى دست بر نخواهد داشت ) .
33 - جرعه در كشيدن و فرو بردن غصههاى بردبارى ( كه از بد سلوكيهاى ديگران بوجود آيد ) آتش خشم ( خود و خدا ) را خاموش خواهد كرد .
34 - غصهها را يك دفعه سركش ، زيرا كه من سر كشيدن دفعى را از آن شيرين تر بحسب عاقبت و لذيذتر از نظر پايان نديدم . ( راستى چنين است وقتى
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — صفحة 345
مساهمون: عبد الواحد الآمدى التميمي
ص٣٤٥