فرقى ميان آهن يا غير آن نيست و مناط دريدن و شكافتن است اگر غير آهن به درد شكار حلال است و اگر آهن ندرد حلال نيست و علت آن كه علماى سلف يا روايات در آهن قيد دريدن و بريدن نكردند و در غير آهن قيد كردند آن است كه آهن نوعا حربه ايست درنده و برنده و حاجت به قيد نيست اما غير آهن مانند سنگ و گلوله گلين و چوب و غير آن غالبا نمىشكافد از اين جهت قيد كردند كه بايد بشكافد بارى آهنى كه نشكافد نادر است و كلام امام و علما را نبايد حمل بر فرد نادر كرد كه به ذهن مردم نمىآيد .
بسيارى از علماى اخير گويند اگر گلوله تفنگ و مانند آن در بدن حيوان فرو رود و بشكافد حلال است و آن صيد حلال نيست كه به صدمه و سنگينى و فشار آلت كشته شود بىآن كه بدنش دريده شود . اگر سگ يا تير جوجه پرندهء را كه رام نيست بكشد حلال نمىشود چون شرط شكار آن است كه بتواند بگريزد خودش نه مادرش و حيوان رام را شكار كردن حرام است .
اگر تير به شكار افكند و حيوان از كوه بغلطيد يا در آب افتاد حلال نيست چون نمىداند تير او را كشته است يا در آب خفه شده يا با فتادن جا نداده است و چيزى كه ندانيم بچه سبب مرده است از آن اجتناب بايد كرد .
هر گاه حيوان شكارى را شمشير به دو بخش كند و هر دو
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي ) — صفحة 626
مساهمون: العلامة الحلي
ص٦٢٦